Een bakje kwark bij het ontbijt, een boterham met ei tussen de middag en linzen in de avondmaaltijd. Eiwitrijk eten hoeft niet ingewikkeld te zijn. Veel gewone producten leveren deze bouwstoffen, waardoor je op verschillende momenten van de dag iets kunt kiezen dat bij je past.
Maar waar zitten veel eiwitten in? Hieronder vind je 25 voorbeelden voor ontbijt, lunch en avondeten. Met zowel dierlijke als plantaardige keuzes kun je afwisselen zonder steeds dezelfde maaltijd te eten.
Waarvoor heeft je lichaam eiwitten nodig?
Eiwitten zijn bouwstoffen voor je lichaam. Je hebt ze nodig voor je spieren, cellen en organen, maar ook voor hormonen en enzymen. Proteïne is een andere naam voor eiwit.
De meeste Nederlanders krijgen voldoende binnen. Meer eten is dus niet automatisch nodig. Bij ziekte of tijdens herstel kan de behoefte wel hoger zijn. Hoeveel je nodig hebt, hangt onder meer af van je lichaamsgewicht, leeftijd en situatie.
Gevarieerd eten volgens de Schijf van Vijf is een praktisch uitgangspunt. Thuisarts.nl noemt daarbij onder andere peulvruchten, noten, ei en vis.
Tien voorbeelden voor het ontbijt
Een eiwitrijk ontbijt kan een kom zuivel zijn, maar ook een boterham met passend beleg. Deze tien mogelijkheden geven je ruimte om te wisselen.
1. Kwark
Een schaaltje magere kwark is een eenvoudige keuze voor het ontbijt. Ook skyr is een eiwitrijke mogelijkheid. Kies een variant die je graag eet.
2. Yoghurt
Magere of halfvolle yoghurt kan eveneens onderdeel zijn van je ontbijt. Griekse yoghurt is een andere optie, al verschilt het eiwit- en vetgehalte per product.
3. Havermout met melk of sojadrink
Eet je graag havermout? Maak die dan met melk of sojadrink. Zo combineer je de havermout met een eiwitbron in dezelfde kom.
4. Ei
Gekookt, gebakken of als roerei: een ei kun je op verschillende manieren klaarmaken. Dat maakt het een praktische keuze als je niet iedere ochtend zuivel wilt.
5. Volkoren brood met kaas
Een volkoren boterham met 20+ of 30+ kaas hoort ook bij de mogelijkheden. Een ontbijt hoeft dus geen apart recept te zijn om eiwit te leveren.
6. Volkoren brood met pindakaas of notenpasta
Voor een plantaardige keuze kun je volkoren brood beleggen met pindakaas of notenpasta. Wissel dit bijvoorbeeld af met andere soorten broodbeleg.
7. Sojadrink
Sojadrink, ook wel sojamelk genoemd, is een plantaardige eiwitbron. Je kunt deze drinken bij je ontbijt of gebruiken voor de havermout. Kies bij vervanging van zuivel bij voorkeur een ongezoete variant met toegevoegd calcium en vitamine B12.
8. Hüttenkäse op brood of een cracker
Hüttenkäse is een andere mogelijkheid voor op brood of een cracker. Het biedt afwisseling als je meestal kiest voor een plak kaas.
9. Melk of karnemelk
Een glas melk of karnemelk kan deel uitmaken van het ontbijt. Daarmee heb je nog een eenvoudige manier om een eiwitbron aan je maaltijd toe te voegen.
10. Een smoothie met kwark of yoghurt
Kwark of yoghurt kan de basis vormen van een smoothie. Eiwitpoeder toevoegen is meestal niet nodig: een ontbijt met gewone voedingsmiddelen kan al voldoende eiwit leveren.
Negen ideeën voor de lunch en tussendoor
Ook bij de lunch kun je kiezen tussen brood, salade of soep. Een tussendoortje kan daarnaast helpen om de inname over de dag te verdelen.
11. Volkoren brood met kipfilet of kalkoenfilet
Kipfilet en kalkoenfilet zijn mogelijkheden voor hartig broodbeleg. Wissel vleeswaren af met bijvoorbeeld ei of een plantaardige keuze, omdat ze vaak veel zout bevatten.
12. Volkoren brood met vis
Gerookte zalm of tonijnsalade zijn voorbeelden van vis op brood. Een boterham met vis is daarmee een van de opties voor een eiwitrijke lunch.
13. Volkoren brood met ei
Een gekookt ei of eiersalade past ook op de lunchtafel. Deze keuze is handig als je graag brood eet, maar geen vlees of vis wilt nemen.
14. Een maaltijdsalade
Kip, vis, ei of peulvruchten kunnen een eiwitbron zijn in een maaltijdsalade. Je kunt de invulling laten aansluiten bij wat je graag eet.
15. Een peulvruchtensalade
Linzen en kikkererwten zijn voorbeelden van peulvruchten voor een salade. Daarmee heb je een plantaardige mogelijkheid voor een lunch zonder brood.
16. Hummus op volkoren brood of een cracker
Hummus is een andere plantaardige keuze voor op brood of crackers. Het kan voor afwisseling zorgen naast pindakaas, notenpasta of dierlijk beleg. Het eiwitgehalte verschilt per recept en product.
17. Een handje ongezouten noten
Ongezouten noten passen als tussendoortje of bij de lunch. Je hoeft dus niet voor iedere portie eiwit een volledige maaltijd klaar te maken.
18. Kwark of yoghurt tussendoor
Een schaaltje kwark of yoghurt hoeft niet alleen bij het ontbijt te horen. Je kunt het ook tussen maaltijden door nemen, afhankelijk van je dagindeling.
19. Soep met vlees, vis of peulvruchten
Een soep met vlees, vis of peulvruchten is een mogelijkheid voor een warme lunch. Peulvruchten bieden daarbij ook een plantaardige invulling.
Zes voorbeelden voor het avondeten
Bij de warme maaltijd kun je afwisselen tussen vlees, vis en plantaardige bronnen. De genoemde porties van 100 gram zijn voorbeelden van hoeveelheden product, niet van de hoeveelheid eiwit die erin zit.
20. Kip of kalkoen
Een portie van 100 gram kip of kalkoen is een voorbeeld voor het avondeten. Deze producten passen dus niet alleen bij de lunch.
21. Vis
Ook 100 gram vis is een mogelijkheid. Denk bijvoorbeeld aan zalm of kabeljauw als eiwitbron bij de warme maaltijd.
22. Tofu of tempeh
Voor een plantaardige maaltijd kun je kiezen voor 100 gram tofu of tempeh. Daarmee heb je een alternatief voor de genoemde vlees- en visopties.
23. Peulvruchten in een stoofgerecht of curry
Bonen, linzen en kikkererwten passen in een stoofgerecht of curry. Zo kun je peulvruchten zowel bij de lunch als bij het avondeten gebruiken.
24. Rundvlees of varkensvlees
Een portie van 100 gram rundvlees of varkensvlees staat eveneens tussen de voorbeelden. Eet rood vlees met mate en wissel af met andere eiwitbronnen.
25. Volkoren pasta of zilvervliesrijst met een eiwitbron
Combineer volkoren pasta of zilvervliesrijst met vlees, vis of een vleesvervanger. Zo krijgt de eiwitbron een plek binnen de volledige avondmaaltijd. Het eiwitgehalte van vleesvervangers kan sterk verschillen; kijk daarvoor op het etiket.
Hoeveel heb je per dag nodig?
Voor een gezonde volwassene is het uitgangspunt 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag. Bij een gewicht van 70 kilogram komt dat neer op ongeveer 58 gram.
Voor ouderen wordt soms een hogere inname geadviseerd, bijvoorbeeld 1,0 tot 1,2 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag. Bij ziekte of herstel kan de behoefte oplopen tot 1,2 tot 1,5 gram per kilogram. Bij 70 kilogram is dat ongeveer 84 tot 105 gram per dag. Wat passend is, hangt af van de gezondheid en situatie.
Een praktische aanpak is om de inname over de dag te verdelen. Bij een hogere behoefte kan ongeveer 20 tot 30 gram per maaltijd een richtpunt zijn. Stem dit af op je totale behoefte. Combineer eiwitinname met beweging, vooral krachttraining, als je aan spieropbouw wilt werken. Meer bewegen kan helpen om je doelen te bereiken.
Bij een specifieke behoefte door ziekte of ondervoeding kan de huisarts verwijzen naar een diëtist. Die kan ook adviseren over drinkvoeding of dieetpreparaten. Heb je een nierziekte, overleg dan voordat je extra eiwit gaat eten.
Veelgestelde vragen
Waar zitten veel eiwitten in voor het ontbijt?
Kwark, yoghurt, eieren, melk en sojadrink zijn voorbeelden. Ook volkoren brood met kaas, pindakaas, notenpasta of hüttenkäse biedt mogelijkheden.
Welke plantaardige producten leveren eiwit?
Denk aan tofu, tempeh, peulvruchten, sojadrink, noten en notenpasta. Je kunt deze over verschillende maaltijden verdelen, bijvoorbeeld sojadrink bij het ontbijt en linzen bij het avondeten.
Moet ik als vegetariër meer eiwit eten?
Vegetariërs hoeven niet meer eiwit te eten dan vleeseters. Voor veganisten wordt doorgaans uitgegaan van een ongeveer 30 procent hogere behoefte. Bij vegetarische voeding verdienen ook omega-3, ijzer en vitamine B12 aandacht.
Heb ik eiwitshakes nodig?
De meeste Nederlanders krijgen voldoende eiwit binnen. Shakes of poeder zijn daarom niet vanzelfsprekend nodig. Ook sporters kunnen hun eiwitbehoefte meestal met gewone voedingsmiddelen dekken.
Krijg ik meer spieren als ik extra eiwit eet?
Voor spieropbouw is ook beweging belangrijk, vooral krachttraining. Meer eiwit dan je nodig hebt, zorgt niet vanzelf voor meer spieren. Een overschot wordt onder meer gebruikt als energie; een langdurig overschot aan calorieën kan leiden tot vetopslag.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.



