Een stekende scheut, een drukkend gevoel of een branderige pijn midden op de borst, het kan flink schrikken zijn. Pijn op de borst komt vaak voor en is reden voor veel huisartsbezoeken. Tegelijk is het een klacht die je serieus moet nemen, juist omdat de oorzaak heel verschillend kan zijn.
Pijn op de borst, of pijn in de borstkas, betekent pijn of druk aan de voorkant van de borstkas. Dat gevoel kan drukkend, brandend of stekend zijn. Soms is de oorzaak onschuldig, zoals spierpijn of maagzuur. Soms past het bij een probleem van hart of longen. Daarom is het belangrijk om te letten op het soort pijn, hoe lang het duurt en welke andere klachten erbij komen.
Mogelijke oorzaken van pijn op de borst
Deze klacht kan uit verschillende delen van het lichaam komen. Veelvoorkomende oorzaken zijn spierpijn in de borstspieren, stress of spanning, maagklachten of reflux, longklachten zoals griep, verkoudheid of longontsteking, en hartproblemen zoals angina pectoris of een hartinfarct.
Er zijn ook andere oorzaken die minder vaak voorkomen, maar wel belangrijk zijn om te kennen. Denk aan een ontsteking van de slokdarm, borstvliesontsteking, een longembolie, een klaplong, het syndroom van Tietze, gordelroos, een paniekaanval, hartritmestoornissen, een ontsteking van het hartzakje, een hartklepaandoening en coronaire microvasculaire disfunctie.
Een belangrijke misvatting is dat pijn op de borst altijd op een hartaanval wijst. Dat is niet zo. Slechts een klein deel van de mensen met deze klacht heeft een acuut coronair syndroom. Toch kun je aan het gevoel alleen niet altijd zelf merken wat er precies speelt.
Hoe de pijn kan aanvoelen
De manier waarop de klacht voelt, verschilt per oorzaak. Sommige mensen beschrijven een drukkend of beklemmend gevoel. Anderen voelen juist een stekende pijn of een branderig gevoel.
Bij angina pectoris verdwijnt een aanval in rust meestal binnen 5 tot 10 minuten of na medicatie. Spierpijn trekt vaak weg na een paar dagen rust. Bij het syndroom van Tietze kan de pijn juist weken tot maanden aanhouden.
Ook uitstraling kan belangrijk zijn. Pijn kan uitstralen naar arm, kaak, rug of schouder. Soms zit de klacht niet alleen op de borst, maar ook in de bovenbuik, nek of tussen de schouderbladen.
Wanneer je direct 112 moet bellen
Sommige signalen passen bij een spoedsituatie. Wacht dan niet af.
Bel direct 112 als:
– je pijn of een zwaar drukkend gevoel op de borst hebt met zweten, misselijkheid en de pijn niet weggaat in rust
– de pijn veel erger is dan anders, langer dan 5 minuten duurt en niet vermindert in rust of na medicatie bij angina pectoris
– je drukkende pijn in rust hebt met benauwdheid en transpiratie
– de pijn uitstraalt naar arm, kaak, rug of schouder
– je naast de pijn ook benauwdheid, misselijkheid of zweten hebt
– je pijn hebt in bovenbuik, kaak, nek of tussen de schouderbladen met kortademigheid, extreme vermoeidheid, duizeligheid of onrust, vooral als je vrouw bent, diabetes hebt of ouder bent
Bel direct 112 of de huisartsenpost als klachten acuut ernstig zijn en je het niet vertrouwt.
Wanneer je dezelfde dag de huisarts of spoedpost moet bellen
Er zijn ook situaties waarin snel medisch contact nodig is, zonder dat je meteen 112 hoeft te bellen.
Bel direct de huisarts of spoedpost bij:
– snelle of moeilijke ademhaling
– een hart dat snel blijft kloppen
– scherpe pijn in de borst met moeilijk of pijnlijk ademen
– een onregelmatig of heel snel kloppend hart, ook in rust
– druk op of in de borst met koorts
Wanneer je binnen korte tijd contact opneemt met de huisarts
Maak op werkdagen een afspraak als de klacht terugkomt of als je twijfelt over de oorzaak. Dat geldt ook in deze situaties:
– je hebt vaker pijn op de borst zonder duidelijke verklaring
– de pijn is drukkend of beklemmend en je bent misselijk, benauwd of zweterig
– de pijn straalt uit naar arm, rug, schouder of kaak
– je hebt koorts of hoest slijm op
– de klacht lijkt samen te hangen met stress of angst, maar blijft terugkomen
– aanvallen van angina pectoris komen vaker, duren langer of doen meer pijn
– medicijnen voor angina pectoris werken minder goed of geven bijwerkingen
– je hebt pijn op de borst met benauwdheid, moeheid of onverklaard conditieverlies
– er is een verandering aan de borst, zoals een knobbeltje, pijn of veranderingen van huid of tepel
Wanneer afwachten soms kan
Niet elke pijn in de borstkas vraagt meteen om een arts. Afwachten kan passen als de pijn snel overgaat en je je verder goed voelt.
Bij spierpijn helpt rust vaak. Bij brandend maagzuur kan het helpen om je voeding aan te passen en vet, pittig of zuur eten te vermijden. Een maagzuurremmer kan ook een optie zijn.
Blijf wel opletten. Komt de klacht terug, verandert die, of vertrouw je het niet, neem dan contact op met je huisarts.
Wat je zelf kunt doen
Wat helpt, hangt af van de oorzaak. In het algemeen is het verstandig om rustig te gaan zitten of liggen. Als spanning een rol speelt, kan langzaam en diep ademen helpen.
Bij spierpijn kun je rustig aan doen, inspanning vermijden en paracetamol gebruiken.
Bij maagzuurklachten helpt het soms om op voeding te letten en vet, pittig en zuur eten te vermijden. Een maagzuurremmer kan ook een optie zijn.
Bij angina pectoris kan een pil of spray onder de tong worden gebruikt, zoals nitroglycerine of isosorbidedinitraat. Verder spelen gezond leven en voldoende bewegen een rol in de behandeling.
Bij het syndroom van Tietze worden pijnstillers genoemd, zoals paracetamol en NSAID’s. Er zijn geen speciale adviezen of oefeningen bekend die het herstel versnellen.
Hoe de huisarts de klacht beoordeelt
Als je met pijn op de borst bij de huisarts komt, zal die eerst goed uitvragen hoe de klacht voelt. Daarbij gaat het onder meer om de plek van de pijn, uitstraling, hoe vaak het voorkomt en of er risicofactoren zijn voor hart- en vaatziekten.
Daarna volgt meestal lichamelijk onderzoek. De huisarts kan kijken naar je pols en bloeddruk, luisteren naar hart en longen en op de borstkas drukken.
Soms is aanvullend onderzoek nodig, zoals bloedonderzoek. Daarbij kunnen bijvoorbeeld glucose, vetten in het bloed, nierfunctie, Hb en TSH worden bekeken. Bij een vermoeden van een hartritmestoornis of hartfalen kan een rust-ECG worden gedaan.
Bij verdenking op angina pectoris kan de huisarts verwijzen naar een cardioloog. Als er twijfel is over een acuut coronair syndroom, volgt directe verwijzing. Als dat waarschijnlijk is, wordt direct een ambulance ingeschakeld.
Een belangrijk punt is dat een ECG zonder afwijkingen een acuut coronair syndroom niet uitsluit.
Risicofactoren en minder duidelijke signalen
De kans op hartproblemen neemt toe met de leeftijd, vooral boven de 65 jaar. Ook risicofactoren zoals hoge bloeddruk, roken, diabetes mellitus, obesitas, overmatig alcoholgebruik en hart- en vaatziekten in de familie spelen mee.
Bij vrouwen, mensen met diabetes en ouderen zijn hartklachten soms minder duidelijk. Dan staat niet altijd de typische drukkende borstpijn op de voorgrond. Klachten zoals kortademigheid, extreme vermoeidheid, duizeligheid of onrust kunnen dan extra belangrijk zijn.
FAQ
Is pijn op de borst altijd iets met het hart?
Nee. Deze klacht kan ook passen bij spierpijn, stress, maagzuur, longklachten of andere oorzaken. Wel is het belangrijk om op alarmsignalen te letten en bij twijfel contact op te nemen met een arts.
Wanneer is pijn op de borst gevaarlijk?
Dat is vooral zo bij een drukkend of zwaar gevoel, pijn die niet wegtrekt in rust, uitstraling naar arm, kaak, rug of schouder, of als je ook benauwd, misselijk of zweterig bent. Bel dan direct 112.
Kan stress pijn op de borst geven?
Ja. Stress of spanning is een veelvoorkomende oorzaak. Rustig zitten of liggen en langzaam diep ademen kan helpen. Blijft de klacht terugkomen, neem dan contact op met de huisarts.
Wat is het verschil tussen spierpijn en angina pectoris?
Spierpijn in de borstspieren trekt vaak weg na een paar dagen rust. Een aanval van angina pectoris verdwijnt meestal binnen 5 tot 10 minuten in rust of na medicatie. Bij toenemende of veranderende klachten is beoordeling door een arts nodig.
Helpt een maagzuurremmer bij pijn in de borstkas?
Als de klacht komt door maagzuur of reflux, kan een maagzuurremmer een optie zijn. Ook kan het helpen om vet, pittig en zuur eten te vermijden.
Wat doet de huisarts bij pijn in de borstkas?
De huisarts vraagt naar de aard van de pijn, onderzoekt je hart, longen en borstkas en kan aanvullend onderzoek doen, zoals bloedonderzoek of een ECG. Soms volgt verwijzing naar een cardioloog.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
