Een verkeerde draai, te lang zitten, of opstaan en ineens voelen dat het in je onderrug schiet. Lage rugpijn is een klacht die veel mensen herkennen. De pijn zit in het gebied tussen de onderste ribben en de bilplooien en kan plotseling beginnen of juist langzaam opkomen.
Het is ook een veelvoorkomend probleem. Een groot deel van de bevolking krijgt ooit te maken met pijn in de onderrug. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen, en de kans neemt toe met de leeftijd.
Waar zit pijn in de onderrug precies?
Bij deze klacht zit de pijn laag in de rug, tussen de onderste ribben en de bilplooien. Soms blijft de pijn op die plek. Soms voelt het alsof de klacht uitstraalt of samenhangt met iets anders in het lichaam.
De pijn kan acuut ontstaan, bijvoorbeeld ineens tijdens bewegen, maar ook geleidelijk erger worden. Dat maakt het soms lastig om zelf in te schatten waar het vandaan komt.
Veelvoorkomende oorzaken van lage rugpijn
In de meeste gevallen gaat het om aspecifieke lage rugpijn. Dat betekent dat er geen duidelijke, aantoonbare oorzaak gevonden wordt. Dit komt veruit het vaakst voor.
Andere oorzaken die kunnen passen bij pijn aan de onderrug zijn een hernia, een ingezakte wervel of problemen in de buik of heup waarbij de pijn naar de rug uitstraalt.
Er zijn ook minder vaak voorkomende, maar wel belangrijke oorzaken, zoals kanker, een wervelfractuur en axiale spondyloartritis. Daarom is het goed om niet alleen naar de pijn zelf te kijken, maar ook naar andere klachten die erbij komen.
Waarom krijg je deze klachten?
Er zijn factoren die de kans op lage rugpijn groter maken. Overgewicht, veel stress, zwaar lichamelijk werk en lang autorijden spelen mee. Bij zwaar werk gaat het bijvoorbeeld om veel tillen, vaak diep bukken of andere belastende houdingen.
Ook psychosociale factoren kunnen invloed hebben. Denk aan doemdenken, angst om te bewegen, een depressieve stemming, lage tevredenheid op het werk en chronische stress. Daarnaast is een eerdere periode met rugklachten de sterkste voorspeller voor een nieuwe episode.
Dat betekent niet dat de oorzaak altijd precies aan te wijzen is. Wel helpt het om te begrijpen dat rugpijn vaak door meerdere dingen tegelijk beïnvloed wordt.
Hoe verloopt lage rugpijn meestal?
Vaak neemt de pijn binnen een maand af. Veel mensen merken dat de klachten binnen enkele weken vanzelf minder worden.
Toch is dat niet voor iedereen zo. Een deel houdt langer klachten. Als de pijn langer dan drie maanden duurt, wordt gesproken van chronische rugpijn.
Belangrijk om te weten is dat pijn niet automatisch betekent dat er ernstige schade is. Ook het idee dat bewegen de rug verder kapotmaakt klopt meestal niet. En bedrust is meestal niet de beste aanpak.
Wat kun je zelf doen om de klachten te verlichten?
Bij pijn in de onderrug is actief blijven meestal beter dan rust houden in bed. Blijf daarom zo veel mogelijk bewegen, ook als je nog pijn hebt. Wandelen, fietsen en zwemmen worden genoemd als manieren om in beweging te blijven.
Probeer ook niet te lang in dezelfde houding te zitten. Regelmatig wisselen van houding kan helpen. Let daarnaast op hoe je tilt, zit en ligt. Een rechte rug en het aanspannen van je buikspieren kunnen daarbij steun geven.
Voor sommige mensen helpen oefeningen om de rug soepeler en sterker te maken. Er zijn ook video’s met oefeningen via Thuisarts. Verder kan het zinvol zijn om beter met stress om te gaan en momenten van ontspanning in te bouwen, omdat spanning een rol kan spelen bij rugklachten.
Heb je zwaar werk, dan kan het verstandig zijn om met je werkgever of bedrijfsarts te praten over aanpassingen.
Wat doet de huisarts meestal?
De huisarts kijkt vaak naar hoe je beweegt, waar de pijn precies zit, hoe je houding is en hoe het met je benen gaat. Meestal zijn er geen extra onderzoeken nodig.
Bij aspecifieke pijn zijn beeldvormende onderzoeken zoals een MRI of röntgenfoto meestal niet zinvol. De aanpak is vaak gericht op uitleg, blijven bewegen en het stap voor stap opbouwen van activiteiten.
Als de klachten aanhouden of je moeite hebt met bewegen, kan de huisarts verwijzen naar een fysiotherapeut of oefentherapeut. Bij een hernia en aanhoudende pijn na drie maanden kan een verwijzing naar een neuroloog volgen. In het ziekenhuis kan een hernia soms behandeld worden met pijnstillende injecties, en soms met een operatie.
Pijnstillers kunnen gebruikt worden ter ondersteuning van het actief blijven. Middelen die genoemd worden zijn onder meer paracetamol en NSAID’s.
Wanneer moet je snel medische hulp zoeken?
Soms is rugpijn niet iets om af te wachten.
Bel direct 112 of de huisartsenpost als:
– je duizelig bent, zweet en het gevoel hebt dat je flauwvalt
– je opeens veel rugpijn en buikpijn hebt
– je niet meer kunt plassen terwijl je wel aandrang hebt
– je je plas of poep niet meer kunt ophouden
– je geen gevoel meer hebt bij penis of vagina en anus
– je opeens minder kracht in een been hebt, of niet meer op je tenen of hielen kunt staan
– je koorts hebt, je je erg ziek voelt, veel pijn in de nacht hebt of onverklaarbaar afvalt
Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met de huisarts als:
– je rugpijn hebt na een val
– de pijn na een maand niet minder is
– je eerder kanker hebt gehad en nu rugpijn krijgt
– je kleiner of krommer bent geworden
– je na een rugoperatie of een prik in het ziekenhuis na twee weken nog pijn hebt, bel dan je behandelend arts
Wanneer kun je het meestal even aankijken?
In veel gevallen is pijn aan de onderrug onschuldig en gaan de klachten vanzelf over. Afwachten is vaak verantwoord als je geen alarmsignalen hebt en de pijn geleidelijk minder wordt.
Blijven bewegen is dan belangrijk, ook als je nog klachten voelt. Juist dat helpt vaak beter dan volledige rust.
FAQ
Is lage rugpijn meestal ernstig?
Meestal niet. Vaak gaat het om aspecifieke lage rugpijn, waarbij geen duidelijke oorzaak wordt gevonden. De klachten nemen vaak binnen enkele weken of binnen een maand af.
Helpt bedrust bij pijn in de onderrug?
Bedrust is meestal niet de beste oplossing. Actief blijven en gewone activiteiten rustig opbouwen past beter bij deze klacht.
Mag je bewegen als je onderrug pijn doet?
Ja, blijven bewegen is meestal juist goed. Wandelen, fietsen en zwemmen worden genoemd als geschikte manieren om actief te blijven.
Wanneer moet ik met rugpijn naar de huisarts?
Neem contact op als de pijn na een maand niet minder wordt, als je rugpijn na een val hebt, als je eerder kanker hebt gehad en nu deze klacht krijgt, of als je kleiner of krommer bent geworden.
Is een MRI nodig bij lage rugpijn?
Meestal niet. Bij aspecifieke rugklachten zijn beeldvormende onderzoeken zoals een MRI of röntgenfoto doorgaans niet zinvol.
Kan stress rugpijn verergeren?
Stress kan een rol spelen bij deze klachten. Ook chronische stress, bewegingsangst en doemdenken worden genoemd als factoren die invloed kunnen hebben op het herstel.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
