1. Home
  2. Onderwerpen
  3. Pijnklachten
  4. Maagzuur oorzaken: waarom heb je er last van en wat helpt vaak wel?
Maagzuur oorzaken: waarom heb je er last van en wat helpt vaak wel?

Maagzuur oorzaken: waarom heb je er last van en wat helpt vaak wel?

7 min lezen

Een brandend gevoel achter het borstbeen, een zure smaak in je mond of oprispingen na het eten, veel mensen herkennen het meteen. Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur. Bij een deel van de volwassenen komt reflux vaker terug.

Waardoor ontstaat maagzuur?

Bij deze klacht stroomt zure maaginhoud terug in de slokdarm. Dat geeft een brandend gevoel. Vaak merk je het vooral na het eten, bij bukken, liggen, persen of hoesten.

Af en toe kan dat onschuldig zijn, bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Maar als het regelmatig terugkomt, kan de slokdarm geïrriteerd raken. Op den duur kan dat leiden tot een slokdarmontsteking of een Barrett-slokdarm.

In Nederland heeft 10 tot 20% van de volwassenen gastro-oesofageale refluxziekte, ook wel reflux genoemd. Jaarlijks gaan veel mensen met maagklachten naar de huisarts.

Veelvoorkomende oorzaken van brandend maagzuur

Er zijn een paar oorzaken die vaak terugkomen.

Overgewicht speelt regelmatig mee. Extra druk in de buikholte maakt het makkelijker voor maagzuur om terug te stromen naar de slokdarm.

Ook tijdens de zwangerschap komt deze klacht vaak voor, vooral later in de zwangerschap. De groeiende baarmoeder verhoogt de druk in de buik. Daarnaast kunnen hormonen de sluitspier tussen slokdarm en maag verslappen.

Een middenrifbreuk is ook een bekende oorzaak. Daardoor werkt de afsluiting tussen slokdarm en maag minder goed, waardoor zuur makkelijker omhoogkomt.

Verder spelen voeding en eetgewoonten vaak een rol. Vet eten, pittig eten, koffie, alcohol, frisdrank en grote maaltijden kunnen klachten uitlokken of verergeren.

Stress kan ook invloed hebben. Het kan de klachten versterken en mogelijk ook invloed hebben op de maagzuurproductie en de sluitspier.

Andere oorzaken die ook kunnen meespelen

Soms hebben medicijnen invloed. Dat geldt onder andere voor NSAID’s zoals ibuprofen en diclofenac, maar ook voor antibiotica, prednison en bloedverdunners.

Daarnaast kan een bacterie, Helicobacter pylori, klachten geven doordat het maagslijmvlies wordt aangetast. Deze bacterie verhoogt ook de kans op een maagzweer en maagkanker.

Een zeldzame oorzaak is het Zollinger-Ellisonsyndroom. Daarbij maakt het lichaam te veel maagzuur aan.

Wanneer merk je het vaak?

Veel mensen krijgen vooral last na het eten. Ook bukken, plat liggen, hoesten of persen kan de klacht uitlokken. Dat is logisch, omdat de druk in de buik dan toeneemt of de maaginhoud makkelijker terugstroomt.

Soms blijft het bij af en toe een branderig gevoel. Soms komt het steeds terug, vooral ‘s avonds of in bed. Nachtelijke klachten kunnen je slaap verstoren en zijn een reden om contact op te nemen met de huisarts.

Wat helpt vaak wel?

Leefstijlaanpassingen zijn de eerste en belangrijkste stap. Vaak zit daar de meeste winst.

Kleinere porties eten, verspreid over de dag, helpt veel mensen. Grote maaltijden geven meer druk op de maag. Het kan ook schelen om uit te zoeken welke producten jouw klachten uitlokken. Bekende triggers zijn vet eten, pittig eten, chocolade, koffie, alcohol, frisdrank, ui, pepermunt en zuur fruit.

Na het eten is rechtop blijven belangrijk. Ga niet direct liggen, maar wacht minimaal 2 tot 3 uur. Als je vooral in bed last hebt, kan het helpen om het hoofdeinde van het bed 10 tot 15 centimeter te verhogen met klossen. Een extra kussen is daarvoor niet hetzelfde.

Bij overgewicht kan afvallen helpen. Stoppen met roken is ook zinvol. Daarnaast kan het helpen om stress te verminderen en rustmomenten in te bouwen.

Sommige mensen hebben baat bij veel kraanwater in kleine slokjes. Dat kan het zuur wat verdunnen. Kauwgom na het eten kan ook helpen, doordat je meer speeksel aanmaakt en zuur sneller wordt afgevoerd.

Gebruik je pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen, dan kan het verstandig zijn die te vermijden of dit met je huisarts te bespreken. Paracetamol is vaak een alternatief.

Middelen uit de drogist en apotheek

Er zijn middelen zonder recept die sommige mensen gebruiken bij refluxklachten. Voorbeelden van maagzuurbinders zijn algeldraat met magnesiumhydroxide, calciumcarbonaat, hydrotalciet en magnesiumoxide. Deze gebruik je bij voorkeur niet langer dan 2 weken zonder overleg met de huisarts.

Ook bestaan er H2-blokkers in lage sterktes. Daarnaast zijn er maagwandbeschermers zoals sucralfaat, als poeder of drankje.

Blijven de klachten terugkomen, dan is het verstandig om niet te lang zelf te blijven proberen.

Wanneer naar de huisarts?

Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met de huisarts in deze situaties:

  • de klachten houden langer dan 2 weken aan, ook met zelfzorgmedicijnen
  • slikken doet pijn, gaat moeilijk of voedsel blijft steken
  • je valt onbedoeld af
  • je bent aanhoudend misselijk of moet blijven braken
  • je hebt nachtelijke klachten die je slaap verstoren
  • je ontlasting is zwart of teerachtig
  • je maagklachten veranderen of er komen nieuwe klachten bij
  • je slikt al 4 weken een maagzuurremmer en het gaat niet beter
  • het is de eerste keer dat je klachten hebt die op hartklachten lijken

De huisarts stelt de diagnose vaak op basis van je klachten. Als de klachten blijven of zelfzorg niet genoeg helpt, kan verder onderzoek volgen. Denk aan een test op Helicobacter pylori via ontlasting of een ademtest.

De huisarts kan ook een maagzuurremmer voorschrijven, zoals omeprazol, pantoprazol, esomeprazol of rabeprazol. Voor de start van een protonpompremmer kan een test op H. pylori worden overwogen. Als je zo’n middel gaat gebruiken, is het verstandig om ook een afbouw- of stopmoment af te spreken. Dat helpt om langdurig gebruik te voorkomen.

Bij slokdarmontsteking door terugstromend maagzuur kan een maagzuurremmer gedurende enkele weken worden gegeven. Bij een ernstigere ontsteking kan langdurige behandeling nodig zijn.

Wanneer is snelle hulp nodig?

Bel direct 112 of de huisartsenpost als:

  • je een zwaar drukkend gevoel op de borst hebt, met zweten en misselijkheid
  • je bloed overgeeft of blijft overgeven
  • de pijn niet weggaat of ondraaglijk is
  • je je suf voelt of bijna flauwvalt

Neem ook direct medische hulp als je plakkerige, zwarte ontlasting hebt, dus niet donkerbruin.

Wat als medicijnen niet genoeg helpen?

Soms blijven de klachten bestaan ondanks leefregels en medicijnen. Dan kan de huisarts verwijzen naar een MDL-arts. Die kan verder onderzoek doen, zoals een gastroscopie, een zuurgraadmeting of manometrie.

In sommige situaties wordt een anti-refluxoperatie overwogen, ook wel een maagmanchet genoemd. Dat komt pas in beeld als andere behandelingen onvoldoende helpen.

Let ook op langdurig gebruik van maagzuurremmers

Sterke maagzuurremmers worden veel gebruikt. In Nederland slikken miljoenen mensen deze middelen op recept. Langdurig gebruik is niet altijd nodig. Het kan samenhangen met een hoger risico op een tekort aan vitamine B12, een magnesiumtekort, botbreuken, infecties en nierschade.

Daarom is het verstandig om samen met je huisarts te kijken of je het middel nog nodig hebt, en of afbouwen mogelijk is.

FAQ

Wat zijn de meest voorkomende maagzuur oorzaken?

Veelvoorkomende oorzaken zijn overgewicht, zwangerschap, een middenrifbreuk, voeding en eetgewoonten, en stress. Ook bepaalde medicijnen kunnen klachten uitlokken of verergeren.

Waarom heb ik vooral na het eten last van brandend maagzuur?

Na het eten is de maag gevuld. Daardoor kan zure maaginhoud makkelijker terugstromen naar de slokdarm. Grote maaltijden, vet eten of direct gaan liggen maken die kans groter.

Helpt water drinken bij reflux?

Kleine slokjes kraanwater kunnen helpen, omdat dit het zuur wat kan verdunnen. Het is geen oplossing voor de oorzaak, maar het kan de klacht soms verlichten.

Wat kun je beter niet eten of drinken bij deze klacht?

Bekende uitlokkers zijn vet eten, pittig eten, chocolade, koffie, alcohol, frisdrank, ui, pepermunt en zuur fruit. Niet iedereen reageert op alles hetzelfde, dus het helpt om op je eigen triggers te letten.

Wanneer is brandend maagzuur niet meer onschuldig?

Als klachten langer dan 2 weken aanhouden, je moeite hebt met slikken, afvalt, moet braken of ‘s nachts wakker wordt van de klachten, is het verstandig om de huisarts te bellen. Bij een zwaar drukkend gevoel op de borst met zweten en misselijkheid bel je 112.

Kan stress maagzuur veroorzaken?

Stress kan bijdragen aan deze klacht. Het kan de klachten versterken en mogelijk ook invloed hebben op de maagzuurproductie en de sluitspier tussen slokdarm en maag. Rustmomenten inbouwen kan daarom helpen.

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.