Een zeurende pijn hoog in de buik die terugkomt, misselijkheid na het eten, of het gevoel dat eten niet prettig zakt, dat kan veel vragen oproepen. Bij een maagzweer gaat het om een wondje in het slijmvlies van de maag of de twaalfvingerige darm. Die klacht komt geregeld voor, ongeveer 1 op de 10 Nederlanders krijgt er ooit mee te maken.
Hoe herken je een maagzweer?
De klachten kunnen verschillen, maar pijn in de maagstreek staat vaak op de voorgrond. Soms is die pijn heftig, soms meer zeurend of branderig. Ook kunnen klachten langer blijven aanhouden of terugkomen.
Signalen die kunnen passen bij een maagzweer zijn onder meer pijn in de bovenbuik, pijn die uitstraalt naar de rug en het gevoel dat eten niet goed zakt. Sommige mensen merken vooral dat de klachten niet overgaan, of zelfs erger worden tijdens of na medicatie.
Het is goed om zulke signalen serieus te nemen. Zeker als dit de eerste keer is dat je deze klachten hebt en je ouder bent dan 60 jaar.
Waardoor ontstaat zo’n zweertje?
De meest voorkomende oorzaak is een besmetting met de Helicobacter pylori-bacterie. Niet iedereen met deze bacterie krijgt een zweer, maar het is wel een belangrijke veroorzaker.
Een andere veelvoorkomende oorzaak is het gebruik van NSAID’s, zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac en aspirine. Deze pijnstillers kunnen het slijmvlies van de maag kwetsbaarder maken.
Roken speelt ook een duidelijke rol. Daarnaast kan alcohol het risico op klachten vergroten. Erfelijke aanleg kan mogelijk meespelen.
Over stress bestaat een hardnekkig misverstand. Stress veroorzaakt geen maagzweer, maar kan de klachten wel verergeren. Vroeger werd vaker gedacht dat stress en te veel maagzuur de oorzaak waren.
Wie loopt meer risico?
Sommige factoren maken de kans groter. Dat geldt vooral voor een Helicobacter pylori-besmetting, het gebruik van NSAID’s, roken en alcohol.
Mannen krijgen ongeveer twee keer zo vaak een maagzweer als vrouwen. Ook is een eerste episode met klachten op oudere leeftijd een reden om sneller contact op te nemen met de huisarts.
Wanneer moet je direct hulp inschakelen?
Sommige klachten passen bij een complicatie en vragen direct actie.
Bel direct 112 of de huisartsenpost als:
– je zwarte, plakkerige ontlasting hebt
– je bloed braakt
– je suf wordt of flauwvalt
– je ondraaglijke, aanhoudende buikpijn hebt
– de pijn erger wordt bij lachen, hoesten of bewegen
– de pijn erger wordt als je buik wordt aangeraakt of als de druk wordt losgelaten
– je plots heftige pijn krijgt, mogelijk door een gaatje in de maagwand
Wanneer moet je snel de huisarts bellen?
Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met de huisarts als:
– de klachten niet weggaan of erger worden tijdens of na medicatie
– je bijwerkingen van medicatie hebt
– je voor het eerst deze klachten hebt en ouder bent dan 60 jaar
– je hevige pijn in de maagstreek hebt
– de klachten blijven aanslepen
– de pijn uitstraalt naar de rug
– je het gevoel hebt dat eten niet goed zakt
Bij een vermoeden van een maagzweer is contact opnemen met de huisarts verstandig.
Hoe onderzoekt de huisarts een maagzweer?
De huisarts kan testen op Helicobacter pylori. Dat gebeurt met een poeptest of een ademtest. Als daar aanleiding voor is, kan de huisarts medicijnen voorschrijven, zoals antibiotica en maagzuurremmers.
Bij een zweer in de maagwand volgt vaak na ongeveer 8 weken een kijkonderzoek van de maag, een gastroscopie. Na de behandeling kan ook een controle met kijkonderzoek nodig zijn.
Als de bacterie na behandeling niet weg is, kan de huisarts verwijzen naar een MDL-arts.
Hoe ziet de behandeling eruit?
Als een Helicobacter pylori-besmetting de oorzaak is, bestaat de behandeling uit 2 antibiotica en een maagzuurremmer gedurende 10 dagen. Daarna ga je nog 4 weken door met een maagzuurremmer.
Als de bacterie geen rol speelt, worden meestal alleen maagzuurremmers gebruikt.
Vaak geneest een maagzweer met behandeling.
Wat kun je zelf doen bij deze klachten?
Zelf kun je een aantal dingen aanpassen om de klachten minder te prikkelen en de kans op verergering te verkleinen.
Stop met roken. Beperk alcohol. Vermijd NSAID’s zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac en aspirine, en gebruik liever paracetamol.
Sommige mensen hebben meer last in bed. Dan kan het helpen om een extra kussen onder hoofd, nek en schouders te leggen. Bij overgewicht kan afvallen zinvol zijn.
Ook voeding kan invloed hebben op hoe je je voelt. Het kan helpen om vet of pittig eten, ui, chocola, pepermunt, zuur fruit en frisdrank te vermijden als je merkt dat dit klachten geeft.
Brandend maagzuur kan ook een rol spelen bij deze klachten. Rust en ontspanning zijn ook praktisch. Stress is niet de oorzaak van een maagzweer, maar spanning kan wel extra last geven. Werk je veel zittend, dan is regelmatig pauzeren verstandig.
Hoe vaak komt een maagzweer voor?
Een zweer in maag of twaalfvingerige darm is niet zeldzaam. Ongeveer 1 op de 10 Nederlanders krijgt er ooit mee te maken. Per jaar gaat het om een incidentie van 0,1 tot 0,3%.
Van de mensen met een Helicobacter pylori-besmetting ontwikkelt een deel een ulcus. In beschikbare cijfers wordt genoemd dat 1 tot 10% van de besmette mensen een ulcus krijgt. Ook worden hogere schattingen genoemd.
FAQ
Kan een maagzweer vanzelf overgaan?
Vaak geneest een maagzweer met behandeling. Bij een vermoeden van deze klacht is contact met de huisarts verstandig.
Welke pijnstillers kun je beter vermijden?
NSAID’s zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac en aspirine kun je beter vermijden. Paracetamol past beter als alternatief.
Is stress een oorzaak van een maagzweer?
Nee. Stress veroorzaakt geen maagzweer, maar kan de klachten wel verergeren.
Hoe test de huisarts op Helicobacter pylori?
Dat kan met een poeptest of een ademtest.
Wanneer krijg je een kijkonderzoek van de maag?
Bij een zweer in de maagwand volgt vaak na ongeveer 8 weken een gastroscopie. Na behandeling kan ook een controle-kijkonderzoek nodig zijn.
Is een maagzweer gevaarlijk?
Dat kan bij complicaties, bijvoorbeeld bij bloed braken, zwarte plakkerige ontlasting, flauwvallen of heftige aanhoudende buikpijn. Dan is direct hulp nodig.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
