Een pluk haren in het doucheputje of extra veel haren in je borstel kan flink schrikken zijn. Zeker als je merkt dat je haar zichtbaar dunner wordt, of als er ineens kale plekken ontstaan. Haaruitval bij vrouwen komt veel voor. Een deel van de vrouwen krijgt er ergens in het leven mee te maken.
Bij normaal haarverlies verlies je ongeveer 100 tot 120 haren per dag. Gaat het om meer dan 120 haren per dag en wordt je haar daardoor dunner, dan spreek je van haaruitval. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Soms gaat het vanzelf over, soms is het verstandig om de huisarts te laten meekijken.
Wanneer is haarverlies bij vrouwen opvallend?
Niet elk los haartje betekent dat er iets mis is. Haar valt elke dag uit en groeit ook weer aan. Pas als je duidelijk meer haren verliest dan normaal en je kapsel dunner lijkt te worden, is het goed om erop te letten.
De manier waarop het haar uitvalt, geeft vaak al wat richting. Wordt het haar geleidelijk dunner over een groter gebied, of zie je juist plotseling ronde kale plekken? Begon het na een stressvolle periode, een bevalling of een ziekte? Zulke verschillen zijn belangrijk als je wilt begrijpen wat er kan spelen.
Veelvoorkomende oorzaken
Er zijn een paar oorzaken die vaak terugkomen bij haaruitval bij vrouwen.
Alopecia androgenetica
Dit is de meest voorkomende vorm. Hierbij wordt het haar geleidelijk dunner, vaak diffuus over de hoofdhuid. De voorste haargrens blijft meestal intact. Deze vorm hangt samen met erfelijke aanleg.
Alopecia androgenetica kan al op jonge leeftijd beginnen. Er zijn pieken in de tienerleeftijd en na de menopauze. Op latere leeftijd komt het ook vaak voor. Het beloop is meestal langzaam en kan jarenlang doorgaan. Het haar groeit dan niet vanzelf terug.
Telogeen effluvium
Bij deze vorm valt het haar vaak enkele maanden na een uitlokkende gebeurtenis uit, meestal na 3 tot 6 maanden. Dat kan passen bij stress, een bevalling, ziekte, medicijnen of ijzertekort.
Het haarverlies is vaak diffuus, dus verspreid over de hoofdhuid. Deze vorm komt veel voor. In veel gevallen herstelt het haar zich binnen 3 tot 6 maanden.
Alopecia areata
Hierbij ontstaan plotseling ronde of ovale kale plekken. Het gaat om een auto-immuunziekte. Alopecia areata komt voor bij ongeveer 2% van de mensen in de loop van het leven en wordt vaak gezien bij jongvolwassenen.
Het beloop wisselt. Bij een deel groeit het haar binnen een jaar terug. Deze vorm kan wel terugkomen.
Andere oorzaken die ook kunnen meespelen
Soms ligt de oorzaak ergens anders. Haarverlies kan ook samenhangen met medicijnen, ook middelen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Bij chemotherapie kan het haar snel en in grote hoeveelheden uitvallen, soms ook op andere plekken van het lichaam.
Een schimmelinfectie van de hoofdhuid kan zorgen voor schilferige plekken waarbij haren afbreken. Ook syfilis kan kale plekken geven. Verder kan haarverlies ontstaan doordat iemand zelf haren uittrekt, door strakke kapsels of door bepaalde vormen van hoofdbedekking.
Daarnaast kunnen schildklierproblemen een rol spelen. Bij jonge vrouwen met alopecia androgenetica kan ook PCOS meespelen.
Wanneer onderzoek verstandig is
Soms kun je even afwachten. Maar er zijn ook situaties waarin het slim is om snel contact op te nemen met de huisarts.
Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met de huisarts als:
– je plotseling veel haar verliest in korte tijd
– er ineens kale plekken ontstaan
– de haaruitval in korte tijd erger wordt
– je je zorgen maakt over het haarverlies
– je je onzeker, somber of ongelukkig voelt door deze klacht
– je hoofdhuid pijnlijk, ontstoken, schilferig of littekenvormend is
Bel direct de huisartsenpost als je hoofdhuid snel opzwelt, hevig pijnlijk is, pus afscheidt of als je je ook ziek voelt met bijvoorbeeld koorts.
Vrouwen gaan met deze klacht vaker naar de huisarts dan mannen. Dat is begrijpelijk. Haar kan veel betekenen voor hoe je jezelf ziet.
Wanneer afwachten soms kan
Afwachten kan soms verantwoord zijn. Dat geldt bijvoorbeeld als het haarverlies past bij stress en je verder geen alarmsignalen hebt. Dan kun je 3 tot 6 maanden aankijken hoe het verloopt.
Ook bij alopecia areata wordt soms afgewacht, omdat het haar vanzelf kan terugkomen. En als je weinig last hebt van het dunner worden, kun je er ook voor kiezen om niet direct verder onderzoek te laten doen.
Wat de huisarts meestal doet
Bij een afspraak kijkt de huisarts samen met jou naar mogelijke oorzaken en naar wat er wel of niet aan te doen is. Vaak begint dat met vragen over hoe lang de klacht al bestaat, hoe het beloop is, op welke plek het haar uitvalt en hoeveel haren je verliest.
Daarna volgt meestal lichamelijk onderzoek. De huisarts bekijkt de hoofdhuid en let ook op wenkbrauwen en wimpers. Soms wordt een trektest gedaan om te zien hoeveel haren makkelijk loslaten.
Ook bloedonderzoek kan onderdeel zijn van de beoordeling. Daarbij kan gekeken worden naar TSH, ferritine, Hb, vitamine D en vitamine B12.
Soms is verwijzing naar een dermatoloog zinvol, bijvoorbeeld als de haaruitval erger wordt, als er na een jaar geen verbetering is, of als niet duidelijk is wat de oorzaak is. Als de klacht psychisch veel met je doet, kan de huisarts ook verwijzen naar een praktijkondersteuner of psycholoog.
Behandeling hangt af van de oorzaak
Bij haaruitval lukt het lang niet altijd om de precieze oorzaak te achterhalen. De behandeling hangt daarom af van wat het meest waarschijnlijk past bij jouw situatie.
Bij alopecia areata is geen duidelijk bewezen effectieve behandeling bekend die voor iedereen werkt. Bij alopecia androgenetica wordt terughoudend omgegaan met medicijnen, omdat die niet altijd veel helpen en bijwerkingen kunnen geven. Minoxidil is wel een belangrijke behandeling bij deze vorm. Het effect merk je pas na maanden, en het verdwijnt weer als je stopt.
Vrij verkrijgbare middelen zoals lotions, crèmes en shampoos, bijvoorbeeld met cafeïne, helpen waarschijnlijk niet. Ook dieet of vitaminepillen helpen meestal niet, tenzij er sprake is van een vastgesteld tekort.
Wat je zelf kunt doen
Zelfzorg kan de oorzaak niet altijd wegnemen, maar kan wel helpen om goed voor jezelf en je hoofdhuid te zorgen.
Een gezonde leefstijl is een logisch begin. Denk aan voldoende beweging, gezonde voeding en ontspanning. Als stress een rol speelt, is het extra belangrijk om rustmomenten in te bouwen en te kijken wat spanning bij jou vermindert.
Als ijzertekort meespeelt, kan ijzerrijke voeding zinvol zijn, zoals vlees, peulvruchten, noten en groenten.
Bij kale plekken is bescherming tegen zon belangrijk. Een pet, hoed of sjaal kan dan prettig zijn. Sommige vrouwen kiezen daarnaast voor camouflage, bijvoorbeeld met een haarwerk, pruik, nepwimpers of permanente make-up.
De emotionele kant telt ook mee
Dunner wordend haar of kale plekken kunnen je onzeker maken. Dat is niet oppervlakkig, maar heel menselijk. Als je merkt dat je somber wordt of je sociale situaties gaat vermijden, bespreek dat dan met je huisarts. Er is ondersteuning mogelijk.
Bij gedachten aan zelfbeschadiging of suïcide kun je direct contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie. Ook MIND kan steun en informatie bieden bij psychische klachten.
FAQ
Hoeveel haarverlies per dag is normaal bij vrouwen?
Normaal haarverlies ligt rond de 100 tot 120 haren per dag. Verlies je meer en wordt je haar zichtbaar dunner, dan past dat bij haaruitval.
Wat is de meest voorkomende oorzaak van haaruitval bij vrouwen?
Alopecia androgenetica is de meest voorkomende vorm. Daarbij wordt het haar geleidelijk dunner, terwijl de voorste haargrens meestal blijft zoals die is.
Kan stress haaruitval veroorzaken?
Ja. Bij telogeen effluvium kan haarverlies optreden na stress. Dat gebeurt vaak pas 3 tot 6 maanden later.
Groeit haar na haaruitval altijd terug?
Dat verschilt per oorzaak. Bij telogeen effluvium herstelt het vaak binnen 3 tot 6 maanden. Bij alopecia areata kan het haar binnen een jaar terugkomen. Bij alopecia androgenetica groeit het haar niet vanzelf terug.
Helpen vitamines, dieet of speciale shampoos?
Dieet, vitaminepillen, crèmes en shampoos helpen meestal niet tegen haaruitval. Lotions, crèmes en shampoos, bijvoorbeeld met cafeïne, helpen waarschijnlijk ook niet.
Wanneer moet ik met haaruitval naar de huisarts?
Maak binnen 1 tot 2 dagen een afspraak als je plotseling veel haren verliest, ineens kale plekken krijgt, de klacht snel erger wordt, je hoofdhuid pijnlijk of schilferig is, of als je je er erg onzeker of somber door voelt.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
