Niezen dat maar doorgaat, tranende ogen zodra je buiten loopt, en een neus die blijft kriebelen. Veel mensen merken het ieder jaar in dezelfde periode. Hooikoorts is een allergische reactie van het afweersysteem op stuifmeel, ook wel pollen, van bomen, grassen of kruiden.
Ongeveer 20% van de Nederlanders heeft lichte tot ernstige hooikoortsklachten. Bij veel mensen zijn die klachten duidelijk seizoensgebonden. Ze komen op als er veel pollen in de lucht zitten en nemen af zodra dat weer minder wordt. Toch is hooikoorts herkennen niet altijd meteen simpel, zeker als je vooral last hebt van vermoeidheid of als medicijnen niet goed helpen.
Hoe kun je hooikoorts herkennen?
Deze allergie geeft klachten die samenhangen met contact met pollen in de lucht. Vaak valt op dat de klachten terugkomen in een bepaald seizoen. Dat patroon helpt bij het herkennen.
Stuifmeel van bomen, zoals els, hazelaar en berk, speelt vooral van februari tot mei. Graspollen geven vaak van mei tot augustus de meeste klachten. Pollen van kruiden en onkruid, zoals bijvoet en ambrosia, komen vooral van juni tot september voor.
Als je merkt dat je juist in die periodes klachten krijgt, kan dat passen bij hooikoorts. De huisarts kijkt bij het stellen van de diagnose naar je symptomen en je medische voorgeschiedenis. Soms kan aanvullend onderzoek helpen, zoals een bloedtest of een huidpriktest om vast te stellen voor welke pollen je allergisch bent.
Wat voel je precies bij hooikoorts?
De klachten verschillen per persoon. Sommige mensen hebben vooral last van neus en ogen. Anderen merken vooral dat ze moe worden of minder goed functioneren in het dagelijks leven.
Bij deze allergische reactie kun je onder meer last hebben van dikke of tranende ogen. Ook je neus en gezicht kunnen reageren op pollen in de lucht. Daarom helpt het soms om je haar en gezicht voor het slapengaan te wassen en wat vaseline rond neus of ogen te smeren om pollen op te vangen.
Soms vallen vooral de gevolgen op. Je slaapt minder prettig, bent sneller moe of merkt dat werken, studeren of sporten lastiger gaat. Als vermoeidheid op de voorgrond staat of je merkt dat je minder goed functioneert, is dat een reden om contact op te nemen met de huisarts. Vermoeidheid kan verschillende oorzaken hebben, en het is belangrijk om de juiste diagnose te stellen.
Wanneer treden de klachten meestal op?
Een belangrijk kenmerk is het seizoensgebonden verloop. De klachten zijn meestal niet het hele jaar hetzelfde, maar hangen samen met de periode waarin bepaalde bomen, grassen of kruiden pollen verspreiden.
Bij bomen begint dat vaak vroeg in het jaar. Daarna volgen de grassen, die bij veel mensen de meeste hinder geven. Later in het seizoen kunnen kruiden en onkruid een rol spelen. De duur verschilt per persoon. Bij de een duurt het enkele weken, bij de ander maanden. Als het stuifmeel uit de lucht is verdwenen, nemen de klachten meestal af.
Bij veel mensen komt het jarenlang terug. Vaak worden de klachten na verloop van tijd minder.
Hooikoorts of iets anders?
Twee misverstanden komen vaak voor. Hooikoorts is niet besmettelijk. En ondanks de naam krijg je er geen koorts van.
Dat maakt het onderscheid soms al iets duidelijker. Heb je klachten die steeds terugkomen in het pollenseizoen, dan kan dat passen bij deze allergie. De huisarts kan beoordelen of dat inderdaad zo is en of behandeling zinvol is.
Wie heeft er meer kans op?
De aanleg voor hooikoorts kan erfelijk zijn. Komt het in je familie voor, dan is de kans groter dat jij er ook last van krijgt.
De klachten beginnen vaak al op jonge leeftijd, rond het vijfde jaar, en nemen vaak toe in de jongvolwassen leeftijd. Ze kunnen ook later ontstaan, al gebeurt dat minder vaak op latere leeftijd.
Ook omstandigheden in de omgeving spelen mee. Klimaatverandering kan het pollenseizoen verlengen en klachten heftiger maken. Luchtvervuiling kan de luchtwegen gevoeliger maken en invloed hebben op pollen. Er is ook een verband beschreven met thunderstorm asthma, klachten rond onweer na een droge periode. Kortademigheid kan ook andere oorzaken hebben, zoals een mindere conditie of longklachten.
Wanneer laat je het nakijken?
Soms kun je eerst zelf maatregelen proberen. Bij milde klachten is afwachten vaak verantwoord, omdat de klachten vanzelf kunnen afnemen als er minder stuifmeel in de lucht zit.
Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met de huisarts in deze situaties:
- Je denkt dat je hooikoorts hebt en wilt de klachten verminderen.
- Medicijnen helpen niet voldoende.
- Medicijnen die ontsteking remmen helpen na 4 weken nog niet.
- Je bent door de klachten vermoeid of functioneert slecht.
- Je hebt astmatische klachten door hooikoorts.
De huisarts kan medicijnen voorschrijven, zoals neussprays met ontstekingsremmers of antihistamine-neussprays. Ook kan de huisarts je verwijzen naar een allergoloog, bijvoorbeeld als medicijnen onvoldoende helpen, als je bijwerkingen hebt, bij vermoeidheid, astmatische klachten of voedselallergie. Bij onvoldoende effect van medicijnen kan immuuntherapie worden overwogen.
Bel direct 112 of de huisartsenpost als…
Na een prik voor immunotherapie moet je extra alert zijn. Bel direct 112 of de huisartsenpost als je binnen 24 uur daarna klachten krijgt zoals:
- hoesten
- snel of moeilijk ademen
- bulten, jeuk of vlekjes op de huid
- dikke of tranende ogen
- je niet lekker voelen
Bel ook direct 112 of de huisartsenpost bij benauwdheid, piepen op de borst, zwelling van lippen, tong of keel, of als je je plots erg ziek voelt.
Wat kun je zelf doen bij hooikoortsklachten?
Vaak helpt het om contact met pollen zoveel mogelijk te beperken. Dat lukt niet volledig, maar kleine aanpassingen kunnen wel verschil maken.
Let op het weerbericht of een pollenradar en blijf zoveel mogelijk binnen als er veel stuifmeel in de lucht zit. Houd ramen en deuren dicht, ook ‘s nachts. Ventileren kan juist prettiger zijn als het regent of net geregend heeft.
Buiten kan een gewone bril of zonnebril helpen. Maai liever niet zelf het gras. Laat was liever binnen drogen dan buiten. Voor het slapengaan kan het helpen om te douchen en je haar en gezicht te wassen, zodat pollen minder mee je bed in gaan.
Sommige mensen smeren wat vaseline rond neus en ogen om stuifmeel op te vangen. In de auto kun je de ramen beter dicht houden. Een stuifmeelfilter kan ook helpen. Vermijd roken in huis. Heb je huisdieren die veel buiten komen, dan kan regelmatig wassen zinvol zijn. Bij hoge pollenconcentraties kan het prettig zijn om plattelandsgebieden te vermijden. Aan zee is de concentratie vaak lager.
Welke middelen worden gebruikt?
Adviezen en medicijnen kunnen de klachten verminderen. Er zijn verschillende middelen die worden gebruikt, zoals neussprays, pillen of drankjes.
Vrij verkrijgbare anti-allergiemedicijnen zijn onder meer loratadine en cetirizine, als pil of drankje. Daarnaast bestaan er neussprays met antihistamine, zoals azelastine en levocabastine. Die zijn soms vrij verkrijgbaar en soms alleen op recept. Ook cromonen worden gebruikt. Die stabiliseren mestcellen en helpen om een allergische reactie te voorkomen.
Als deze middelen niet genoeg helpen, kan de huisarts een andere behandeling bespreken of verwijzen.
FAQ
Hoe herken je hooikoorts symptomen?
Vaak aan klachten die terugkomen in het pollenseizoen, bijvoorbeeld in de periode van bomen, grassen of kruiden. De huisarts kijkt naar je symptomen en medische voorgeschiedenis en kan zo nodig een bloedtest of huidpriktest laten doen.
Wanneer zijn hooikoortsklachten het ergst?
Dat hangt af van het soort pollen waarvoor je gevoelig bent. Boomstuifmeel speelt vooral van februari tot mei, gras van mei tot augustus en kruiden of onkruid van juni tot september. Grassen geven bij veel mensen de meeste klachten.
Kun je koorts krijgen van hooikoorts?
Nee. Ondanks de naam krijg je geen koorts van hooikoorts.
Is hooikoorts besmettelijk?
Nee. Het is geen infectie, maar een allergische reactie op stuifmeel.
Wanneer moet je met hooikoorts naar de huisarts?
Als je denkt dat je deze allergie hebt en je klachten wilt verminderen, als medicijnen niet genoeg helpen, als ontstekingsremmende medicijnen na 4 weken nog niet helpen, als je vermoeid raakt of slecht functioneert, of als je astmatische klachten krijgt.
Wat helpt om minder last te hebben van pollen?
Binnen blijven bij veel stuifmeel, ramen en deuren dicht houden, ventileren als het regent of net geregend heeft, een bril dragen buiten, niet zelf grasmaaien, was binnen drogen, douchen voor het slapengaan en autoramen dicht houden.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
