Een jeuk die maar niet stopt, vooral als je in bed ligt, kan flink onrustig maken. Zeker als er ook bultjes, blaasjes of kleine streepjes op de huid verschijnen. Bij schurft is het belangrijk om niet af te wachten, want deze huidaandoening gaat niet vanzelf over en behandeling is nodig.
Hoe herken je schurft?
Schurft, ook wel scabiës, is een besmettelijke huidaandoening die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Die mijt graaft gangetjes in de huid en legt daar eitjes.
De klacht die het meest opvalt, is jeuk. Daarnaast kunnen er streepjes, blaasjes en bultjes op de huid ontstaan. Als je voor het eerst besmet raakt, begint die jeuk meestal pas na 2 tot 6 weken. Heb je het eerder gehad, dan kunnen de klachten al na enkele dagen opkomen.
Dat maakt schurft soms verwarrend. Je kunt al besmet zijn zonder dat je direct iets merkt.
Hoe raak je besmet?
De schurftmijt wordt vooral overgedragen door direct en langdurig huid-op-huidcontact. Het gaat dan om contact van langer dan 15 minuten. Ook via het delen van beddengoed, kleding of handdoeken kan besmetting plaatsvinden.
Dat betekent niet dat schurft iets zegt over hoe schoon iemand is. Een hardnekkig misverstand is dat deze aandoening ontstaat door slechte hygiëne. Dat klopt niet.
Ook goed om te weten: je bouwt geen weerstand op. Je kunt het dus vaker krijgen.
Wie krijgen het vaker?
Schurft komt vaker voor. In een periode van 10 jaar, van 2011 tot 2021, is de incidentie verdrievoudigd. Vooral adolescenten en jongvolwassenen worden vaker getroffen, met de hoogste incidentie bij mensen van 19 tot 24 jaar. In dezelfde periode is ook het aantal voorgeschreven middelen tegen schurft vervijfvoudigd.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Bij klachten die kunnen passen bij schurft, zoals jeuk, streepjes, blaasjes of bultjes, is het verstandig om binnen 1 tot 2 dagen contact op te nemen met de huisarts. Jeuk zonder uitslag kan verschillende oorzaken hebben, dus het is belangrijk om een juiste diagnose te stellen.
Doe dat ook als je zwanger bent, borstvoeding geeft of als het gaat om een baby jonger dan 2 maanden.
Afwachten is bij deze besmetting niet verstandig. Zonder behandeling gaat het niet over.
Bel direct de huisartsenpost bij snel toenemende huidklachten, tekenen van een huidinfectie zoals pus, warmte of forse roodheid, of als een baby met mogelijke schurft ziek oogt.
Hoe stelt de huisarts vast of het schurft is?
De huisarts stelt meestal vragen over je klachten en kijkt naar je huid. Soms worden huidschilfers onderzocht onder de microscoop of wordt een PCR-test gedaan.
Als de klachten daarbij passen, kan de huisarts een recept geven voor een speciale crème met permetrine of voor pillen met ivermectine. Deze medicatie wordt vergoed vanuit de basisverzekering, wel met invloed op het eigen risico.
Soms schrijft de huisarts ook iets voor tegen de jeuk, zoals een hydraterende crème, corticosteroïdcrème of een antihistaminicum. Last van eczeem of droge huid kan ook jeuk veroorzaken en vraagt om specifieke verzorging.
Hoe wordt schurft behandeld?
De gebruikelijke behandeling bestaat uit speciale crème, meestal permetrine, of pillen, zoals ivermectine. De behandeling gebeurt 2 keer, met 1 week ertussen.
Dat twee keer behandelen is belangrijk. Alleen zo pak je de besmetting goed aan.
Permetrinecrème of -gel is soms ook zelf te koop bij apotheek of drogist. Tegen jeuk kan een vette zalf helpen, in overleg met de apotheker.
Wat moet je thuis doen bij besmetting?
Alleen smeren of pillen slikken is niet genoeg. De maatregelen thuis zijn net zo belangrijk om te voorkomen dat de besmetting blijft rondgaan.
Was beddengoed, kleding en handdoeken op 60 graden. Spullen die je niet kunt wassen, bewaar je 3 dagen in een afgesloten zak. Matrassen, tapijten en zetels kun je stofzuigen, daarna gebruik je ze 3 dagen niet.
Vertel het ook aan directe contacten. Gelijktijdige behandeling is belangrijk. Anders kun je elkaar opnieuw besmetten.
Hoe lang duren de klachten?
Na behandeling verdwijnen de plekjes meestal binnen 4 weken. De jeuk kan wel langer aanhouden, soms zelfs maanden. Dat wordt ook wel na-jeuk genoemd.
Dat betekent niet automatisch dat de behandeling niet heeft gewerkt. Wel is het verstandig om bij twijfel opnieuw contact op te nemen met de huisarts.
Veelgestelde vragen
Is schurft altijd jeuk?
Jeuk is een veelvoorkomende klacht bij schurft. Die begint bij een eerste besmetting meestal na 2 tot 6 weken en bij een volgende besmetting vaak al na enkele dagen.
Kun je schurft krijgen door slechte hygiëne?
Nee. Schurft ontstaat niet door slechte hygiëne. Het is een besmettelijke huidaandoening die vooral wordt overgedragen door langdurig huidcontact en ook via gedeelde spullen zoals beddengoed, kleding of handdoeken.
Gaat schurft vanzelf over?
Nee. Deze aandoening gaat niet vanzelf over. Behandeling is nodig.
Wat zijn typische schurft symptomen?
Klachten die hierbij kunnen passen zijn jeuk, streepjes, blaasjes en bultjes op de huid.
Moeten huisgenoten of directe contacten ook iets doen?
Directe contacten moeten worden geïnformeerd. Gelijktijdige behandeling is belangrijk om te voorkomen dat de besmetting blijft rondgaan.
Hoe lang kan jeuk blijven na behandeling?
De huidplekjes verdwijnen meestal binnen 4 weken. Jeuk kan langer blijven bestaan, soms maanden.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
