Een dik, pijnlijk been na een lange reis of periode van rust lijkt soms op spierpijn. Toch kan er meer aan de hand zijn. Trombose herkennen is belangrijk, omdat een bloedstolsel een bloedvat kan verstoppen en de doorstroming belemmert.
In Nederland krijgen ieder uur 11 mensen trombose. Jaarlijks gaat het om ongeveer 30.000 veneuze tromboses en 70.000 arteriële tromboses. Juist daarom is het goed om signalen serieus te nemen en niet te lang af te wachten.
Wat trombose is
Bij trombose ontstaat een bloedstolsel dat een bloedvat afsluit of deels verstopt. Daardoor kan het bloed minder goed doorstromen. Zo’n bloedprop kan langzaam groter worden.
De klachten hangen af van de plek waar het stolsel zit. Veel mensen denken bij trombose vooral aan een trombosebeen, maar een stolsel kan ook op andere plaatsen problemen geven. Onbehandeld kan trombose leiden tot een longembolie. Na een trombosebeen kunnen klachten bovendien nog jaren aanhouden.
Trombose symptomen herkennen
De signalen verschillen per situatie, maar er zijn klachten die je serieus moet nemen.
Bij een trombosebeen of trombosearm kan een ledemaat plotseling dik, warm, pijnlijk, rood, paars of glanzend worden. Soms worden deze klachten verward met spierpijn, een verrekte spier of spataderen. Juist dat maakt trombose herkennen soms lastig.
Er zijn ook signalen die kunnen passen bij een longembolie. Denk aan plotselinge benauwdheid, pijn bij het ademen, een snelle hartslag en hoesten, soms met bloed. Ook duizeligheid, flauwvallen of shockverschijnselen zoals bleek zien, zweten en een lage bloeddruk zijn redenen om direct hulp in te schakelen.
Soms zit het probleem op een andere plek. Hevige hoofdpijn kan passen bij een sinustrombose. Minder zien met één oog, of vlekken en lichtflitsen, kunnen passen bij een oogtrombose.
Klachten die vaak worden onderschat
Niet elke klacht voelt meteen ernstig. Dat is precies waarom mensen soms te laat aan de bel trekken.
Een pijnlijk of dikker been wordt geregeld aangezien voor iets onschuldigs. Ook een aderontsteking met een bloedprop vraagt aandacht. Daarbij is het verstandig een afspraak met de huisarts te maken. Als je eerder een trombosebeen hebt gehad en het been weer dikker of pijnlijker wordt, de huidskleur verandert of een wondje niet dichtgaat, is dat ook een reden om contact op te nemen.
Steunkousen worden soms gezien als oplossing om nieuwe trombose te voorkomen, maar dat doen ze niet. Ze kunnen wel helpen tegen zwelling.
Wie meer kans heeft op trombose
Sommige omstandigheden maken de kans groter dat er een stolsel ontstaat. Langdurig stilzitten of liggen speelt een bekende rol, bijvoorbeeld na een operatie, tijdens een vliegreis of wanneer een been in het gips zit.
Ook hormonale anticonceptie of hormoontherapie met oestrogenen verhoogt het risico. Dat geldt ook voor zwangerschap en de kraamperiode, kanker of kankerbehandeling en hogere leeftijd.
Daarnaast zijn er andere factoren die meespelen. Denk aan een trauma van het been, roken, overgewicht, spataderen, een eerdere trombose of longembolie en chronische ziekten zoals nierinsufficiëntie, Crohn of hartfalen.
Erfelijke aanleg kan ook een rol spelen. Een voorbeeld daarvan is Factor V Leiden. Ongeveer 1 op de 20 trombosepatiënten heeft deze stollingsafwijking. Het risico neemt toe bij pilgebruik, zwangerschap, roken en weinig bewegen.
Wanneer je direct moet bellen
Bij een vermoeden van trombose is snel handelen belangrijk. Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij een vermoeden van een trombosebeen.
Bel direct 112 of de huisartsenpost als je een of meer van deze klachten hebt:
- plotselinge benauwdheid
- pijn bij het ademen
- snelle hartslag
- hoesten, soms met bloed
- duizeligheid of flauwvallen
- shockverschijnselen zoals bleekheid, zweten of lage bloeddruk
- plotseling een dik, warm, pijnlijk, rood, paars of glanzend been of arm
- hevige hoofdpijn
- minder zicht aan één oog, of vlekken en lichtflitsen
Wat je zelf wel en niet kunt doen
Bij een vermoeden van trombose kun je het best rustig gaan zitten of liggen. Masseer het been of de arm niet en gebruik geen warmte.
Neem geen bloedverdunners op eigen initiatief. Die behandeling hoort bij een arts. Bij pijn door een aderontsteking kan paracetamol gebruikt worden.
Om de kans op trombose in het algemeen te verkleinen helpt het om voldoende te bewegen, genoeg te drinken, niet te roken en te streven naar een gezond gewicht. Tijdens lange reizen is het verstandig om regelmatig te bewegen, bijvoorbeeld met voetoefeningen, en voldoende te drinken.
Wat de huisarts meestal doet
De huisarts vraagt naar je klachten en onderzoekt het been als dat nodig is. Daarna schat de arts in hoe groot de kans op trombose is.
Bij een grote kans volgt meestal direct een verwijzing naar het ziekenhuis voor een echo van het been. Soms wordt een D-dimeerbepaling gedaan via bloedonderzoek. Als er een vermoeden is van een longembolie, volgt directe verwijzing naar het ziekenhuis.
Veel mensen met een diepveneuze trombose kunnen via de huisarts behandeld worden.
Hoe behandeling eruit kan zien
Trombose vraagt directe behandeling door een arts. Meestal gebeurt dat met bloedverdunners, zoals DOAC’s of vitamine K-antagonisten. Soms start de behandeling eerst met injecties met LMWH en daarna met tabletten.
De behandelduur is vaak enkele maanden, meestal 3 tot 6 maanden. Bij een longembolie gebeurt de behandeling in het ziekenhuis.
Bij een geïsoleerde kuitvenetrombose kan gekozen worden voor bloedverdunners of voor controle met echo’s. Bij oppervlakkige tromboflebitis is het beleid meestal afwachtend, in overleg met een arts.
Waarom snel reageren belangrijk is
Een bloedprop kan groter worden als er niets gebeurt. Daardoor neemt het risico op complicaties toe, zoals een longembolie of een open been. Ook kunnen klachten na een trombosebeen lang blijven bestaan.
Trombose is dus niet iets om weg te wuiven als gewone spierpijn, zeker niet als de klachten plotseling ontstaan of passen bij de alarmsignalen hierboven.
FAQ
Hoe voelt trombose in je been?
Een trombosebeen kan plotseling dik, warm en pijnlijk worden. De huid kan ook rood, paars of glanzend lijken.
Kan trombose lijken op spierpijn?
Ja. Klachten worden soms verward met spierpijn, een verrekte spier of spataderen. Daarom is het belangrijk om op andere signalen te letten, zoals zwelling, warmte en verkleuring.
Wanneer moet ik de huisarts bellen bij vermoeden van trombose?
Bij een vermoeden van een trombosebeen moet je direct de huisarts of huisartsenpost bellen. Wacht daar niet mee.
Wat mag je niet doen bij vermoeden van trombose?
Ga niet masseren en gebruik geen warmte. Neem ook geen bloedverdunners op eigen initiatief.
Kun je trombose krijgen door lang stilzitten?
Ja. Langdurig stilzitten of liggen, bijvoorbeeld na een operatie, tijdens een vliegreis of door gips, is een bekende risicofactor.
Helpen steunkousen om nieuwe trombose te voorkomen?
Nee. Steunkousen voorkomen geen nieuwe trombose, maar kunnen wel helpen tegen zwelling.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.



