Een zeurende plek achter de knie kan verraderlijk zijn. Soms voel je het alleen bij traplopen of bukken. Soms is er ineens een felle pijnscheut in de knieholte of kuit. Pijn aan de achterkant van de knie kan plotseling ontstaan, maar ook langzaam opkomen.
Knieklachten komen geregeld voor. In de huisartsenpraktijk gaat het om 33,5 nieuwe gevallen per 1000 personen per jaar, met een prevalentie van 32,3 per 1000 personen per jaar. Dat zegt nog niets over de precieze oorzaak van je klacht, maar wel dat je er niet alleen mee bent.
Waar zit knieholtepijn precies?
Bij knieholtepijn zit de pijn aan de achterkant van de knie, ook wel posterieure kniepijn genoemd. Die pijn kan oppervlakkig aanvoelen, maar ook dieper in de knieholte of richting de kuit trekken. Soms is er alleen pijn, soms ook zwelling, stijfheid of moeite met bewegen.
De oorzaak loopt uiteen. Dat maakt het belangrijk om niet alleen naar de plek van de pijn te kijken, maar ook naar hoe de klacht begon en welke verschijnselen erbij horen.
Mogelijke verklaringen voor pijn aan de achterkant van de knie
Een veelvoorkomende oorzaak is een Bakerse cyste. Dat is een zwelling in de knieholte met gewrichtsvocht. Zo’n cyste ontstaat vaak niet zomaar, maar hangt geregeld samen met een onderliggend knieprobleem, zoals artrose, reuma of een kneuzing. Soms merk je vooral een bult of een drukkend gevoel achter de knie. Bij weinig klachten hoeft er vaak niets te gebeuren. Een Bakerse cyste kan vanzelf kleiner worden of verdwijnen, maar bij artrose of reuma blijft die vaak langer bestaan.
Ook een gescheurde meniscus kan klachten aan de achterkant van de knie geven. De meniscus is een kraakbeenschijfje in de knie. Als die scheurt, kun je pijn krijgen, soms met zwelling. De knie kan ook op slot schieten. Bij slijtage van de meniscus gaat het vaak om mensen boven de 35 jaar. Klachten nemen meestal vanzelf af, maar herstel kan langer dan 3 maanden duren.
Een andere bekende oorzaak is een zweepslag in de kuit. Daarbij ontstaat een scheurtje in een kuitspier. Dat geeft vaak plotselinge, scherpe pijn, vooral tijdens sporten. Deze klacht komt vaker voor bij mensen boven de 30 jaar. Een zweepslag geneest meestal vanzelf, vaak in 4 tot 8 weken.
Daarnaast kan overbelasting of artrose een rol spelen. Dan ontstaat de pijn meestal door te lang of te zwaar gebruik, of door slijtage van het gewricht. Knieklachten door artrose komen vaker voor bij vrouwen boven de 45 jaar.
Er zijn ook minder vaak voorkomende, maar wel belangrijke oorzaken. Een trombosebeen kan pijn geven in de knieholte of kuit, met een dik, warm, pijnlijk en rood of blauw verkleurd onderbeen. Een verwijding van de slagader achter de knie, een popliteaal aneurysma, kan een kloppende knobbel geven en pijn in de kuit. Dit komt vaker voor bij mannen boven de 65 jaar. Verder kunnen een kruisbandletsel, een hamstringblessure of een slijmbeursontsteking in de knieholte soortgelijke klachten geven.
Wanneer moet je direct hulp inschakelen?
Sommige signalen vragen om snelle actie.
Bel direct 112 of de huisartsenpost als:
– je onderbeen, kuit of knieholte plots dikker, warmer, roder en pijnlijker wordt
– je benauwd wordt, pijn op de borst krijgt, bloed ophoest, flauwvalt of plots erg kortademig bent
– je knie plots veel erger pijn doet
– je niet op je been kunt staan
– je knie op slot zit en je niet meer kunt strekken of buigen
– je pijn in de knie hebt en je je ziek voelt of koorts hebt
– je een bekend aneurysma hebt en heftige pijn in buik of rug krijgt
Deze klachten kunnen passen bij een trombosebeen, een longembolie of een ander acuut probleem dat snel beoordeeld moet worden.
Wanneer contact opnemen met de huisarts?
Wacht niet te lang als de klachten aanhouden of toenemen. Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met je huisarts als:
– je knie na een week nog dik is of veel pijn doet
– je knie op slot heeft gezeten
– je het gevoel hebt dat je door je knie zakt
– de pijn elke dag erger wordt
– je kuit elke dag dikker wordt
– je opeens een dik onderbeen krijgt
– je steeds meer pijn hebt aan de knie of in de knieholte
– je een bult achter de knie voelt en wilt weten wat het is
– de pijn langzaam erger wordt
– je knie dik wordt zonder dat je je hebt gestoten of verdraaid
– de klachten blijven ondanks adviezen
– je ook andere klachten hebt, zoals afvallen of nachtzweten
Wanneer kun je het even aankijken?
Afwachten kan soms verantwoord zijn. Bijvoorbeeld als de pijn mild is, de knie niet op slot zit en je nog redelijk kunt bewegen. Bij een Bakerse cyste met weinig klachten is afwachten vaak prima. Ook bij een zweepslag gaat de pijn meestal vanzelf over. Bij overbelasting helpt het vaak om pijnlijke bewegingen te verminderen, terwijl je wel in beweging blijft.
Dat betekent niet dat je de klacht moet negeren. Wordt het erger of twijfel je, neem dan alsnog contact op met je huisarts.
Wat kun je zelf doen?
Bij veel knieklachten helpt het om in beweging te blijven, maar pijnlijke bewegingen tijdelijk te verminderen. Koelen kan prettig zijn, bijvoorbeeld met een coldpack of een natte doek, maximaal 15 minuten per keer en 3 tot 5 keer per dag. Als er zwelling is, kan het helpen om je been wat hoger te leggen.
Bij een zweepslag is het verstandig direct te stoppen met sporten. Rust helpt in het begin. Als de pijn afneemt, kun je weer rustig beginnen met oefenen en bewegen. Bouw dat geleidelijk op. Een drukverband of massage wordt hierbij niet aangeraden.
Bij een Bakerse cyste hoef je bij geen of weinig pijn meestal niets te doen. Heb je meer last, dan kan extra rust helpen. Blijf wel bewegen. Als lopen pijnlijk is, kan een kruk tijdelijk steun geven.
Bij een gescheurde meniscus geldt vaak: blijf bewegen als de knie niet dik is en de pijn meevalt. Is er juist veel pijn, neem dan meer rust. Oefeningen kunnen nuttig zijn zodra de pijn minder wordt.
Voor pijnstilling worden onder meer paracetamol en ontstekingsremmende pijnstillers genoemd, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. Over die laatste middelen is overleg met de huisarts verstandig, zeker als je ze vaker nodig hebt of andere medicijnen gebruikt.
Wat doet de huisarts meestal?
De huisarts begint meestal met vragen over je klachten en doet lichamelijk onderzoek. Daarbij wordt gekeken naar de knie, gevoeld aan pijnlijke plekken en getest hoe goed je de knie kunt bewegen.
Bij een Bakerse cyste kan de huisarts een bult voelen in de knieholte en de beweging van de knie onderzoeken. Soms is een echo nodig, zelden een foto.
Bij verdenking op een trombosebeen schat de huisarts in hoe groot die kans is. Als dat nodig is, volgt meestal nog dezelfde dag een echo in het ziekenhuis.
Bij ernstige klachten of duidelijke beperkingen door artrose kan verwijzing naar een orthopeed volgen. Als er pijn diep in de kuit of knieholte zit doordat een kuitspier op een slagader drukt, kan verwijzing naar een sportarts of het ziekenhuis nodig zijn.
Misverstanden over deze klacht
Een scan lijkt soms de logische volgende stap, maar een MRI is niet altijd nodig bij knieklachten. In de huisartsenpraktijk is zo’n scan bij veel veelvoorkomende knieproblemen niet aangewezen. Het kan zelfs leiden tot overbehandeling of een verkeerde interpretatie.
Ook wordt een Bakerse cyste vaak gezien als de oorzaak van alle pijn. In werkelijkheid is zo’n zwelling vaak een gevolg van een ander probleem in de knie.
En bewegen met pijn is niet per definitie verkeerd. Bij veel knieklachten kan blijven bewegen geen kwaad, zolang je het rustig opbouwt en duidelijk pijnlijke bewegingen beperkt.
FAQ
Is pijn in de knieholte altijd ernstig?
Nee. De klacht kan passen bij overbelasting, een Bakerse cyste, een meniscusprobleem of een zweepslag. Toch zijn er situaties waarin snelle beoordeling nodig is, bijvoorbeeld bij een dik, warm en pijnlijk onderbeen, koorts, niet op het been kunnen staan of een knie die op slot zit.
Kan een Bakerse cyste vanzelf weggaan?
Ja, dat kan. Vooral als de klachten mild zijn, wordt vaak afgewacht. Als er een onderliggend knieprobleem speelt, zoals artrose of reuma, blijft de cyste vaak langer bestaan.
Hoe voelt een gescheurde meniscus?
Dat verschilt. Veel mensen hebben pijn in of rond de knie, soms met zwelling. De knie kan ook op slot schieten of het gevoel geven dat je erdoorheen zakt. Herstel duurt vaak langer dan een paar weken.
Wat moet ik doen bij plotselinge scherpe pijn in de kuit en knieholte?
Dat kan passen bij een zweepslag, vooral als het tijdens sporten ontstaat. Stop dan direct met sporten en neem rust. Wordt de pijn elke dag erger of wordt de kuit dikker, neem dan contact op met de huisarts.
Kan trombose pijn achter de knie geven?
Ja. Een trombosebeen kan pijn geven in de kuit of knieholte, vaak samen met zwelling, warmte en roodheid of een blauwachtige verkleuring van het onderbeen. Dit moet direct door een arts beoordeeld worden.
Is blijven bewegen verstandig bij knieholtepijn?
Vaak wel. Bij veel oorzaken helpt het om in beweging te blijven en pijnlijke bewegingen te verminderen. Bij een zweepslag stop je eerst met sporten en bouw je bewegen later weer rustig op.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
