Een zeurende plek aan de zijkant van je voet kan klein beginnen. Eerst voel je het alleen na een wandeling of een dag veel staan. Later merk je het ook bij traplopen, sporten of zelfs in rust. Pijn aan de buitenkant of binnenkant van de voet is een veelvoorkomende klacht, en die kan uit verschillende structuren komen, zoals pezen, gewrichten, zenuwen of bot.
Voetklachten komen vaak voor. Een flink deel van de mensen krijgt er ooit mee te maken, en klachten aan de voet bestaan regelmatig langere tijd. Juist daarom is het handig om te weten wanneer rust en goede schoenen genoeg kunnen zijn, en wanneer het verstandig is om hulp te zoeken.
Waar kan pijn aan de zijkant van de voet vandaan komen?
De zijkant van de voet is geen simpele plek. Aan de buitenkant lopen onder meer de peroneuspezen. Aan de binnenkant speelt onder meer de tibialis posterior een rol. Daarnaast kunnen ook botjes, gewrichten, zenuwen en de stand van de voet invloed hebben op de klacht.
Pijn aan de buitenkant van de voet en pijn aan de binnenkant van de voet kunnen dus verschillende oorzaken hebben. Soms gaat het om druk van buitenaf, bijvoorbeeld door knellende schoenen. Soms gaat het om overbelasting, bijvoorbeeld na veel lopen, staan of sporten. En soms speelt de vorm of stand van de voet mee.
Veelvoorkomende oorzaken
Een van de meest voorkomende verklaringen is overbelasting van pezen. Aan de buitenkant gaat het dan vaak om de peroneuspezen. Aan de binnenkant kan de tibialis posterior een rol spelen. Belangrijk om te weten is dat pijn aan een pees meestal geen ontsteking is, maar vaker past bij overbelasting.
Ook de stand van de voet kan meespelen. Een hoge voetboog, platvoeten of overpronatie kunnen de belasting anders verdelen. Daardoor kunnen bepaalde delen van de voet meer druk opvangen dan prettig is.
Schoenen zijn een andere bekende oorzaak. Te strakke of ongeschikte schoenen kunnen druk en wrijving geven. Dat kan niet alleen pijn veroorzaken, maar ook likdoorns of eelt verergeren.
Soms zit de oorzaak in het bot. Een stressfractuur, ook wel overbelastingsfractuur, kan pijn geven aan de zijkant van de voet. Dat speelt eerder bij herhaalde belasting dan bij een duidelijke klap of val.
Minder vaak, maar wel belangrijk om mee te nemen
Niet elke klacht aan de zijkant van de voet komt door overbelasting of schoenen. Er zijn ook andere aandoeningen die bij deze pijn kunnen passen.
Een Morton-neuroom is een beklemde zenuw in de voorvoet. Die pijn kan uitstralen naar de tenen. Dit komt vaker voor bij vrouwen en kan op elke leeftijd voorkomen.
Artrose kan ook voetpijn geven. Daarbij speelt slijtage van het kraakbeen in een gewricht een rol. Reumatoïde artritis is een andere mogelijkheid. Dat is een gewrichtsontsteking. Bij mensen met reumatoïde artritis komen voetklachten vaak voor.
Aan de binnenzijde van de voet kan een beknelling van een voetzenuw voorkomen, het tarsaal tunnelsyndroom. Aan de buitenkant van de enkel kan het sinus tarsi-syndroom een rol spelen, met brandende of tintelende pijn.
Ook diabetes verdient aandacht. Daarbij kunnen slechte doorbloeding en gevoelloosheid van de voet meespelen. En na een ongeluk, val of verzwikking kunnen botjes of banden beschadigd zijn.
Risicofactoren die de kans op klachten vergroten
Sommige omstandigheden maken voetklachten waarschijnlijker. Overgewicht kan extra belasting geven. Veel lopen of lang staan kan meespelen, net als hardlopen. Ook stijve kuitspieren of een stijve achillespees kunnen invloed hebben op hoe krachten door de voet lopen.
Voetproblemen nemen toe met de leeftijd, al is er op hogere leeftijd een lichte afname beschreven. Voorvoetproblemen komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Meer dan 60 procent van de voetklachten zit in de voorvoet.
Niet elke afwijkende voetstand hoeft trouwens klachten te geven. Veel voetafwijkingen vormen in de praktijk geen probleem.
Wanneer rust soms niet genoeg is
Bij lichte klachten na inspanning kan afwachten soms prima zijn. Zeker als de pijn afneemt en je nog op je voet kunt staan. Een beetje napijn na belasting hoeft niet direct te betekenen dat er iets ernstigs aan de hand is.
Toch is rust niet altijd de oplossing. Als de pijn de dag na activiteit erger is dan ervoor, kan dat passen bij overbelasting. Dan is het slim om niet alleen minder te doen, maar ook te kijken naar de oorzaak. Denk aan schoenen, trainingsbelasting of de stand van de voet.
Blijft de pijn bestaan, of komt die ook in rust opzetten, dan is het verstandig om te laten beoordelen wat er speelt. Zeker bij klachten die je dagelijks bewegen beperken.
Wat kun je zelf doen?
Zelfzorg begint vaak simpel. Draag goede, ruime schoenen die niet knellen. Dat kan druk en wrijving verminderen, en dat helpt vooral als eelt, likdoorns of een beknelde voorvoet een rol spelen.
Bij acute pijn of zwelling kan koelen met ijs helpen, maximaal 20 minuten per keer. Rust geven is zinvol, maar helemaal stilzitten hoeft meestal niet. Blijven bewegen binnen de pijngrens is vaak praktischer dan volledige immobiliteit.
Rek- en strekoefeningen kunnen helpen om spanning te verminderen. Bij hielspoor worden ook oefeningen, zooltjes en soms een spalk of sok voor de nacht genoemd. Bij een Morton-neuroom kunnen ruime schoenen en het masseren van de voet verlichting geven.
Als pijnstilling nodig is, wordt paracetamol vaak genoemd. Voor hielspoor zijn zooltjes bij drogist of schoenmaker verkrijgbaar.
Wanneer naar de huisarts?
Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met de huisarts in deze situaties:
- je kunt na een val of verzwikking niet meer op je voet staan
- je voet wordt snel dik of blauw
- de pijn blijft ook in rust hevig
- je hebt koorts in combinatie met een rode, warme voet
- je hebt diabetes en ook een wond of gevoelloosheid aan de voet
- de klachten begonnen opeens, bijvoorbeeld na een ongeluk of val
- je hebt na 3 dagen nog veel pijn bij staan of lopen
- je hebt na 1 week nog veel pijn, ook na een bezoek aan huisarts of ziekenhuis
- de pijn is de dag na activiteit erger dan ervoor
Bel direct 112 of de huisartsenpost als
- er een stuk bot uit de voet steekt
- de enkel of voet scheef staat en veel pijn doet
- je voet koud, bleek of gevoelloos wordt na letsel
Wat doet de huisarts meestal?
De huisarts begint meestal met vragen over je klachten en een lichamelijk onderzoek. Daarbij wordt gekeken waar de pijn zit, wanneer die optreedt en of er aanwijzingen zijn voor overbelasting, een standsafwijking of letsel.
Soms volgt een verwijzing, bijvoorbeeld naar een podotherapeut, fysiotherapeut of orthopedisch schoenmaker. Bij peesklachten kan ook een sportarts betrokken worden. Bij ernstige of langdurige klachten, zoals bij sommige vormen van reuma, wordt soms een operatie overwogen.
Behandeling is vaak conservatief. Oefentherapie, zolen en schoenadvies spelen daarbij een belangrijke rol. Beeldvorming zoals een echo, röntgenfoto of MRI wordt alleen in specifieke situaties of bij twijfel ingezet. Met corticosteroïd-injecties wordt terughoudend omgegaan.
FAQ
Is zijkant voet pijn meestal overbelasting?
Dat kan. Overbelasting van pezen is een veelvoorkomende oorzaak, zowel aan de buitenkant als aan de binnenkant van de voet. Maar ook schoenen, voetstand, eelt, een stressfractuur of een zenuwbeknelling kunnen meespelen.
Wanneer mag ik afwachten bij pijn aan de buitenkant van de voet?
Afwachten kan passen als de pijn minder wordt, je op je voet kunt staan en de klachten niet langer dan 2 tot 3 dagen aanhouden bij zelfzorg. Lichte pijn na inspanning kan normaal zijn.
Welke schoenen helpen bij pijn aan de zijkant van de voet?
Ruime schoenen die niet knellen zijn vaak een goede eerste stap. Dat helpt om druk en wrijving te verminderen. Zeker bij eelt, likdoorns of klachten in de voorvoet kan dat verschil maken.
Kan een verkeerde voetstand deze klacht veroorzaken?
Ja. Een hoge voetboog, platvoeten en overpronatie kunnen de belasting in de voet veranderen. Daardoor kunnen bepaalde pezen en delen van de voet sneller overbelast raken.
Wanneer is pijn aan de binnenkant van de voet reden om de huisarts te bellen?
Bel de huisarts binnen 1 tot 2 dagen als je veel pijn houdt bij staan of lopen, als de pijn ook in rust hevig blijft, als je voet dik of blauw wordt, of als de klachten begonnen na een val of ongeluk.
Is volledige rust de beste behandeling?
Niet altijd. Rust geven bij acute pijn is zinvol, maar meestal is het ook goed om te blijven bewegen binnen wat haalbaar is. Daarnaast is het belangrijk om te kijken naar mogelijke oorzaken, zoals belasting, schoenen of voetstand.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
