Een pot opendraaien, een tas tillen of leunen op de tafel, soms merk je pas dan hoeveel je je elleboog gebruikt. Als daar pijn zit, kan dat behoorlijk lastig zijn in het dagelijks leven. Vaak speelt overbelasting een rol, bijvoorbeeld van pezen of van de slijmbeurs rond de elleboog.
Elleboogklachten komen geregeld voor. De incidentie is 7 per 1000 patiënten per jaar. Van nieuwe klachten is een tennisarm de meest voorkomende oorzaak. Daarna volgen een slijmbeursontsteking van de elleboog en een golfarm.
Waar kan pijn in de elleboog door komen?
Deze klacht is een verzamelnaam. Er zijn verschillende mogelijke oorzaken.
Een veelvoorkomende oorzaak is een tennisarm, ook wel epicondylitis lateralis. Dit geeft ongeveer 65% van de nieuwe elleboogklachten. Ondanks de naam hoef je daarvoor geen tennis te spelen. Overbelasting is vaak de aanleiding, bijvoorbeeld door herhaalde bewegingen of een hoge belasting van arm en hand.
Ook een slijmbeursontsteking van de elleboog komt voor, bursitis olecrani. Dat is goed voor ongeveer 9% van de nieuwe klachten. De slijmbeurs kan geïrriteerd raken als je vaak op je elleboog leunt of hem regelmatig stoot.
Een golfarm, of epicondylitis medialis, is ook mogelijk. Die komt minder vaak voor en veroorzaakt ongeveer 5% van de nieuwe elleboogklachten. Ook hierbij speelt overbelasting vaak mee.
Daarnaast zijn er minder vaak voorkomende oorzaken, zoals een breuk, artritis, artrose, een gekneusde elleboog na een val of klap, of een neurologische oorzaak. Bij een slijmbeursontsteking kunnen ook reumatoïde artritis en jicht een rol spelen.
Tennisarm en golfarm, dit gebeurt er vaak
Bij een tennisarm of golfarm is overbelasting meestal de belangrijkste factor. Dat kan ontstaan door langdurig herhaalde handelingen, werken met trillend gereedschap, typen zonder voldoende pauzes of een minder gunstige werkhouding.
Deze klachten komen vaker voor bij volwassenen van middelbare leeftijd. De piekincidentie van epicondylitis ligt tussen 40 en 50 jaar. Een tennisarm komt vaker voor boven de 40 jaar en is zelden te zien onder de 20 jaar. Risicofactoren zijn onder meer leeftijd tussen 45 en 54 jaar, hoge werkbelasting en bijkomende klachten.
Peesklachten lijken ook vaker voor te komen bij het ouder worden. Bij vrouwen na de overgang is de kans op peesblessures verhoogd.
Het goede nieuws is dat een tennisarm of golfarm meestal vanzelf overgaat. Wel kan dat tijd kosten. Een tennisarm kan maanden duren. Van epicondylitis is ongeveer 30% hersteld na 6 tot 12 weken, 80% na 6 maanden en 90% na 1 jaar.
Het herstel verloopt soms minder gunstig als de klachten al langer bestaan, als het om de dominante arm gaat of als de klachten terugkomen.
Slijmbeursontsteking van de elleboog
Een slijmbeursontsteking geeft vaak een dikke, gevoelige elleboog. Dit ontstaat geregeld door druk op de elleboog, bijvoorbeeld door veel leunen of stoten.
Zonder bacteriële ontsteking gaat dit meestal na een paar weken vanzelf over. Vaak is afwachten dan verantwoord.
Soms raakt de slijmbeurs ontstoken door een bacterie. Daarbij kun je je zieker voelen en koorts krijgen. Dan is snelle beoordeling belangrijk.
Gekneusde elleboog of iets anders na een val
Na een val of klap kan een elleboog gekneusd raken. Zo’n kneuzing herstelt meestal in 1 tot 3 weken, afhankelijk van de ernst.
Blijft de elleboog warm en gezwollen, of kun je hem niet goed blijven bewegen, dan kan deze klacht passen bij een breuk of een andere beschadiging. Zeker als belasten niet lukt of als de klachten na een ongeluk of val niet goed te verklaren zijn, is het verstandig om dit snel door een arts te laten beoordelen.
Wanneer moet je direct hulp zoeken?
Bel direct 112 of de huisartsenpost als:
- je recent een trauma hebt gehad en je de arm niet kunt belasten
- je onbegrepen klachten hebt na een val of klap
- de pijn constant is en niet afneemt in rust of een andere houding
- je nachtelijke pijn hebt die aanhoudt of erger wordt
- je je algemeen onwel voelt
- je al langer onverklaarde koorts hebt
- je snel zieker wordt bij een bacteriële ontsteking
- je uitgebreide neurologische klachten hebt
- je onverklaard veel bent afgevallen, meer dan 5 kilo in een maand
- je kanker in de voorgeschiedenis hebt
- je langdurig corticosteroïden gebruikt
Wanneer naar de huisarts?
Neem binnen 1 tot 2 dagen contact op met je huisarts als je denkt aan een slijmbeursontsteking en de elleboog dik is, je hem minder goed kunt bewegen, de pijn erger wordt of het na 4 weken niet beter gaat.
Denk je aan een bacteriële slijmbeursontsteking, of merk je na 3 dagen antibiotica geen verbetering, neem dan ook contact op.
Bij een tennisarm of golfarm is contact met de huisarts verstandig als je veel pijn hebt, pijnstillers niet helpen, werken moeilijk gaat, bepaalde bewegingen steeds slechter lukken of als je bang bent om te bewegen door de pijn.
Ook bij milde pijn die aanhoudt is het goed om een afspraak te maken.
Wat kun je zelf doen?
Bij overbelastingsklachten is het meestal beter om de arm normaal te blijven gebruiken. Een beetje pijn mag. Bewegen is goed, en een mitella is dan meestal niet de bedoeling. Volledige rust kan spieren zwakker maken en de elleboog stijver.
Praktisch helpt het vaak om meer pauzes te nemen, zwaar werk tijdelijk te verminderen en bewegingen af te wisselen. Als herhaalde bewegingen de klacht uitlokken, kan het helpen om daar minder van te doen en te letten op ergonomie.
Bij een slijmbeursontsteking is het verstandig om niet op de elleboog te drukken of te leunen. Koelen met ijs in een doek kan prettig zijn.
Bij een gekneusde elleboog passen rust, koelen met ijs, de elleboog hoger houden dan het hart en soms een mitella of brace.
Voor pijnstilling wordt paracetamol genoemd als eerste keuze. Ook een NSAID-crème, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen voor lokaal gebruik, kan in de eerste 4 weken effectief zijn.
Welke behandelingen worden vaak genoemd?
Bij een tennisarm of golfarm is geen behandeling bekend die de genezing versnelt. De aanpak is daarom vooral gericht op uitleg, symptoombestrijding en leren omgaan met het natuurlijke beloop.
Sommige behandelingen zijn onzeker in effect of hebben nadelen. Corticosteroïdinjecties worden afgeraden, omdat ze op de lange termijn nadelig kunnen zijn. Tape helpt misschien een beetje tegen de pijn, maar zorgt niet voor sneller herstel.
Ook fysiotherapie of oefentherapie helpt volgens de NHG-richtlijn niet bij epicondylitis. Over ultrageluid, braces en operaties wordt eveneens genoemd dat ze bij epicondylitis niet effectief zijn. Shockwavetherapie heeft bij chronische tennisarm of golfarm weinig effect.
Dat kan frustrerend zijn, zeker als je snel van de klachten af wilt. Toch is het goed om te weten dat pijn niet automatisch betekent dat er iets kapot gaat.
Wat doet de huisarts?
De huisarts stelt meestal op basis van een gesprek en lichamelijk onderzoek vast wat er waarschijnlijk aan de hand is. Bij epicondylitis is aanvullend onderzoek meestal niet nodig, tenzij er aan een andere oorzaak wordt gedacht.
Soms wordt een röntgenfoto gemaakt om afwijkingen van bot of gewricht uit te sluiten. Als er twijfel is over de diagnose, kan verwijzing naar het ziekenhuis volgen, bijvoorbeeld naar een orthopedisch chirurg. Bij veel sport en klachten kan ook een verwijzing naar een sportarts passen.
FAQ
Is pijn in de elleboog meestal overbelasting?
Vaak wel. Overbelasting is een veelvoorkomende oorzaak, vooral bij een tennisarm, golfarm of irritatie van de slijmbeurs.
Hoe lang duurt een tennisarm?
Dat verschilt. Een tennisarm kan maanden duren. Ongeveer 30% herstelt binnen 6 tot 12 weken, 80% binnen 6 maanden en 90% binnen 1 jaar.
Moet ik rust houden bij een tennisarm?
Volledige rust is meestal niet het advies. De arm normaal blijven gebruiken is vaak beter. Een beetje pijn mag. Te veel rust kan spieren zwakker maken en de elleboog stijver.
Helpt fysiotherapie bij een tennisarm?
Volgens de NHG-richtlijn helpt fysiotherapie of oefentherapie niet bij epicondylitis.
Wat helpt bij een slijmbeursontsteking van de elleboog?
Niet op de elleboog leunen of drukken en koelen met ijs in een doek kan helpen. Zonder bacteriële ontsteking gaat het meestal na een paar weken vanzelf over.
Wanneer moet ik met een dikke elleboog naar de huisarts?
Neem contact op als de elleboog dik is, je hem minder goed kunt bewegen, de pijn erger wordt of het na 4 weken niet beter gaat. Voel je je ziek of heb je koorts, dan is snelle beoordeling belangrijk.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.
