1. Home
  2. Gezondheid
  3. Hartkloppingen in rust oorzaak: onschuldig of reden om je te laten onderzoeken?
Hartkloppingen in rust oorzaak: onschuldig of reden om je te laten onderzoeken?

Hartkloppingen in rust oorzaak: onschuldig of reden om je te laten onderzoeken?

6 min lezen

Op de bank, in bed of tijdens een rustig moment voel je ineens je hart bonzen. Het lijkt sneller te gaan, slaat voor je gevoel een slag over of klopt tot in je keel. Dat kan onrust geven, juist omdat je op dat moment niets inspannends doet.

Hartkloppingen in rust zijn meestal onschuldig. Stress, vermoeidheid of koffie kunnen een rol spelen, maar soms zit er een lichamelijke oorzaak achter. Alleen het gevoel zegt niet waardoor de klacht ontstaat. Hoe lang het duurt, hoe vaak het terugkomt en of je ook andere klachten hebt, helpt om te bepalen welke stap nodig is.

Wat voel je bij hartkloppingen?

Bij hartkloppingen voel je je hart sneller, harder of onregelmatig kloppen. Dat kun je merken in je borst, maar ook in je keel of nek. De klacht duurt meestal enkele seconden tot minuten en gaat vaak vanzelf over. Hartkloppingen kunnen wel terugkeren.

Een normale hartslag in rust ligt bij volwassenen meestal tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Bij goed getrainde sporters kan die lager zijn. Toch gaat deze klacht niet alleen over snelheid. Ook een harde of onregelmatige slag kan duidelijk voelbaar zijn.

Wat vaak een hartoverslag wordt genoemd, is geen overgeslagen slag. Het gaat om een extra slag, gevolgd door een pauze. Zulke extra slagen heten extrasystolen en zijn meestal onschuldig. Dat betekent niet dat je iedere nieuwe of veranderde klacht zelf als een onschuldige overslag kunt beoordelen.

Wanneer moet je direct hulp bellen?

Wacht niet af als hartkloppingen samengaan met alarmsignalen.

Bel 112 bij een drukkend gevoel of pijn op de borst die niet overgaat, zeker met misselijkheid, zweten, bleekheid of moeilijk ademen. Bel ook 112 bij ernstige benauwdheid of als iemand bewusteloos raakt.

Bel direct je huisarts of, buiten openingstijden, de huisartsenpost als:

  • Je moeilijker ademt of kortademig bent.
  • Je duizelig of onwel wordt, het gevoel hebt flauw te vallen of bent flauwgevallen en weer bent bijgekomen.
  • Je bij de hartkloppingen onrustig, misselijk, zweterig of bleek wordt.
  • Je hartslag anders is dan normaal en niet rustiger wordt.
  • De hartkloppingen plotseling beginnen en niet overgaan.

Gebruik bij zulke klachten geen ademhalingsoefening of dagboekje als reden om hulp uit te stellen. Ook als je eerder onschuldige hartkloppingen hebt gehad, verdienen nieuwe of ernstigere verschijnselen direct aandacht.

Welke oorzaken kunnen een rol spelen?

Stress, emoties en vermoeidheid

Stress, angst, sterke emoties en vermoeidheid behoren tot de veelvoorkomende oorzaken van hartkloppingen. Dat je op de bank zit of in bed ligt, sluit deze aanleidingen niet uit.

Kijk daarom niet alleen naar wat je op het moment zelf doet. Ook spanning en vermoeidheid zijn relevant om met je huisarts te bespreken. Schrijf de klacht niet automatisch aan stress toe als die blijft terugkomen of verandert.

Koffie, alcohol en andere middelen

Cafeïne kan hartkloppingen uitlokken. Het zit in koffie, cola en energiedrank. Daarnaast kunnen alcohol, roken en drugs een rol spelen.

Het kan helpen om te noteren wat je hebt gedronken of gebruikt voordat de klachten begonnen. Dat geeft aanknopingspunten voor het gesprek met je huisarts, maar bewijst op zichzelf niet wat de oorzaak is.

Ook bepaalde medicijnen kunnen hartkloppingen geven. Voorbeelden zijn prednison, ADHD-medicatie en astmamedicatie. Vertel daarom welke middelen je gebruikt als je de klacht laat beoordelen. Stop niet op eigen initiatief met voorgeschreven medicijnen.

Bewegen, eten en hormonen

Actief bewegen, sporten en een zware maaltijd kunnen eveneens een aanleiding zijn. Noteer daarom ook wat je voorafgaand aan het rustige moment hebt gedaan.

Verder kunnen hormonale veranderingen een rol spelen, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap of de overgang. Ook hierbij blijft het belangrijk om te letten op de duur, herhaling en eventuele bijkomende klachten.

Lichamelijke aandoeningen

Soms passen hartkloppingen bij een te snel werkende schildklier, bloedarmoede, koorts of uitdroging. Ook een hartritmestoornis, zoals boezemfibrilleren, kan de oorzaak zijn.

Daarnaast kunnen hartklepproblemen en andere hartziekten een rol spelen. Dat geldt ook voor longziekten, zoals COPD of een longontsteking, en slaapapneu.

Deze mogelijkheden zijn geen reden om zelf een diagnose te stellen. Ze maken wel duidelijk waarom terugkerende klachten zonder duidelijke aanleiding een beoordeling door de huisarts verdienen.

Wanneer kun je even afwachten?

Als de hartkloppingen binnen een paar minuten verdwijnen en je geen andere klachten hebt, kun je meestal even afwachten. De meeste hartkloppingen zijn onschuldig.

Neem binnen een tot twee dagen contact op met je huisarts als ze regelmatig optreden zonder duidelijke oorzaak. Dat geldt ook als de aanvallen langer duren, vaker komen of steeds terugkeren.

Bespreek het eveneens als je hartslag bij geringe inspanning al heel snel oploopt. Zorgen over de klacht zijn op zichzelf ook een reden om contact op te nemen. Je hoeft niet te wachten tot het erger wordt.

Voelt het anders of ernstiger dan je gewend bent, of twijfel je over wat verstandig is? Bel dan je huisarts. Bij de alarmsignalen hierboven is direct hulp nodig.

Wat kun je zelf doen?

Probeer tijdens een kortdurende aanval rustig te blijven en rustig te ademen, zolang er geen alarmsignalen zijn. Geef jezelf voldoende slaap en neem rustmomenten. Wandelen, yoga of meditatie kunnen helpen om te ontspannen.

Beperk of vermijd cafeïne en alcohol. Ook roken en drugs kunnen een aanleiding zijn. Bij uitdroging is voldoende water drinken belangrijk.

Een eenvoudig klachtendagboek kan praktisch zijn. Noteer wanneer het begint, hoelang het duurt en of je hart vooral snel, hard of onregelmatig voelt kloppen. Schrijf ook op wat je ervoor deed, welke middelen je gebruikte en of je andere klachten had.

Zo hoef je tijdens een afspraak niet alles uit je geheugen te halen. Wacht met bellen niet tot je meerdere aanvallen hebt genoteerd als er reden is om eerder hulp te vragen.

Wat kan de huisarts doen?

De huisarts bespreekt je klachten, meet je bloeddruk en hartslag en luistert naar je hart. Soms wordt een hartfilmpje gemaakt, ook wel een ECG genoemd.

Om het ritme langer te volgen, kan een draagbaar apparaat worden gebruikt. Een Holter registreert het hartritme bijvoorbeeld gedurende 24, 48 of 72 uur. Een eventrecorder kan het ritme over een langere periode vastleggen.

Een bloedtest kan helpen om bloedarmoede of de werking van de schildklier te beoordelen. Bij een vermoeden van hartkramp of een ritmestoornis kan de huisarts je verwijzen naar een cardioloog.

Volgens Thuisarts.nl is behandeling meestal niet nodig als de hartkloppingen onschuldig zijn. Is er wel een oorzaak die behandeling vraagt, dan hangt de aanpak daarvan af. Bij een ritmestoornis kunnen bijvoorbeeld medicijnen of een ingreep nodig zijn. Leefstijladviezen blijven belangrijk.

Veelgestelde vragen

Zijn hartkloppingen in rust gevaarlijk?

Meestal niet. Als ze binnen enkele minuten overgaan en er geen andere klachten zijn, kun je vaak even afwachten. Pijn op de borst, benauwdheid, flauwte of een afwijkende hartslag die niet rustiger wordt, vragen om directe hulp. Volg daarbij de beladviezen hierboven.

Kan stress hartkloppingen geven als ik rustig zit?

Ja, stress, angst, emoties en vermoeidheid kunnen een rol spelen terwijl je lichamelijk in rust bent. Laat terugkerende of veranderde klachten wel beoordelen en neem niet vanzelf aan dat stress de verklaring is.

Waarom voelt het alsof mijn hart een slag overslaat?

Een zogenoemde hartoverslag is meestal een extra slag met daarna een pauze. Dat kan aanvoelen als een onderbreking van het ritme. Deze extrasystolen zijn meestal onschuldig, maar neem bij bijkomende klachten of twijfel contact op met je huisarts.

Kan koffie de oorzaak zijn?

Ja, cafeïne kan hartkloppingen uitlokken. Ook cola en energiedrank bevatten cafeïne. Beperken of vermijden kan daarom een zinvolle stap zijn. Blijven de klachten terugkomen, bespreek ze dan met je huisarts.

Wanneer maak ik een afspraak bij de huisarts?

Neem binnen een tot twee dagen contact op als de klachten regelmatig terugkomen, langer duren, vaker optreden of geen duidelijke aanleiding hebben. Doe dat ook als je je zorgen maakt. Bel bij alarmsignalen direct.

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Bij aanhoudende klachten of twijfel: raadpleeg je huisarts.